«لغت نامه دهخدا»
[خِ] (اِخ) بلوکی است میانهء مغرب و شمال شیراز از گرمسیرات فارس است، درازی آن از جمیله تا بیکرزی هشت فرسنگ، پهنای آن از رودک تا سیاه منصور باز هشت فرسنگ است شکار آن بز و پازن و قوچ و میش کوهی و آهو و کبک و تیهو و دراج و کبوتر و بلدرچین و در زمستان چاخرق و هوبره و کلنگ، زراعتش گندم و جو و پنبه و شلتوک و کنجد و تنباکو و قلیلی خشخاش، آبش از رودخانهء شاپور بساتین آن بیشترش نخلستان است انار و مرکبات کمی یافت شود و این بلوک محدود است از جانب مشرق بنواحی کازرون و از سمت شمال بماهور میلاتی و از طرف مغرب بناحیهء شبانکاره و دشتستان و قصبه این بلوک را نیز خشت گویند و بیست و هفت فرسنگ از شیراز دور افتاده است بیشتر خانه های خشت از چوب کندهء نخل و برگ و شاخهء نخل است و شماره آنها از چهارصد درب خانه بیشتر است و این بلوک مشتمل بر بیست و پنج ده آباد است (از فارسنامهء ناصری): خشت و کمارج دو شهراند در میان قهستان گرمسیر بغایت و درختان خرما بسیار باشد اما هیچ میوهء دیگر نباشد و آب روان دارد اما گرم و ناخوش باشد و غلهء آنجا بعضی بخس است و بعضی باریاب و مردم آنجا بیشترین سلاحور و دزد باشند (فارسنامهء ابن بلخی ص 143 ) رجوع به نزهه القلوب حمدالله مستوفی ص 225 و 128 شود( 1) در فرهنگ جغرافیایی ایران ج 7 این ناحیه چنین تعریف شده است: خشت نام یکی از بخشهای چهارگانه شهرستان کازرون است و حدود و مشخصات آن بدینقرار است: از شمال و شمال باختری محدود است به شهرستان بهبهان و از شمال خاوری بخش هلیان و ممسنی و از خاور بخش مرکزی و از باختر بخش دیلم و از جنوب بخش برازجان و گاه از شهرستان بوشهر، این بخش در جنوب باختری شهرستان واقع و آب و هوای آن گرم می باشد، آب مشروبی و زراعتی آن از رودخانهء شاپور و چشمه سار و قنات و چاه است و بعضی از مزارع این بخش نیز که واقع در قسمت شمالی است از رودخانهء زهره استفاده می کند محصولات این بخش عبارتند از: غلات و خرما و تنباکو و جزئی کنجد و برنج و پنبه شغل اهالی زراعت و کسب و باغبانی است و از صنایع دستی معموله قالی و شالبافی می باشد این بخش از سه دهستان بنام خشت ماهور و میلاتی و کمارج تشکیل یافته و مجموع قراء و قصبات آن 58 می باشد مرکز بخش قصبهء کنار تخته است که در کنار شوسهء شیراز به کازرون و بوشهر واقع گردیده است ( 1) - مرحوم دهخدا آورده اند: از بلوکات ولایت قشقائی فارس، طول 48 و عرض 42 کیلومتر است حد شمالی ماهور میلای، شرقی کازرون، جنوبی دالگی و غربی شبانکاره و آب و هوا گرم اراضی آن از رود شاپور مشروب میشود، جمعیت یازده هزار نفر و مرکز آن خشت و عدهء قرای آن 24 است سرجان ملکم میگوید: دهی است در دره ای کوچک نزدیک یکی از گرمسیرات فارس.