ادکسی

«لغت نامه دهخدا»

[اُ دُ] (اِخ)(1) ماکرامبلی تیسا، یعنی دختران ژان ماکرامبلی تس(2) ملکهء روم شرقی در مائهء یازدهم. وی زوجهء کنستانتین یازدهم، دوکا بود و بهنگام مرگ امپراطور او را عنوان نایب السلطنهء میشل هفتم دادند و وی سوگند یاد کرد که شوی دیگر نکند. ولی بعلت مخاطراتی که برای امپراطوری وی پیش آمد با یکی از بزرگترین سران سپاه، رمن دیوژن، ازدواج کرد و او را در تاج و تخت شریک خویش ساخت و این ازدواج موجب عدم رضایت درباریان گردید و چون امپراطور در جنگ با ترکان در مانتزِکیِرت (1071م.) مغلوب و اسیر شد، سزار ژان دوکا در دربار اغتشاشی برپا کرد و میشل هفتم را تنها بعنوان امپراطور شناختند و رمن را دستگیر و نابینا کردند و بجزیرهء پرُتی نفی کردند و ادکسی را نیز در صومعه ای در بسفر مقید ساختند. در 1078 نی سِفُربُتُنیات بفکر ازدواج با ملکهء مخلوع افتاد و بدو اجازه داد که در بیزانس اقامت کند. ادکسی زنی باهوش و متکبره و جمیله و ادیبه و عالمه بود و کتابی بدو نسبت کنند(3) ولی در حقیقت تألیف آن کتاب در مائهء چهاردهم بوده است. تصویر او بر عاجی متعلق بمائهء یازدهم در دست است.
(1) - Eudoxie Macrembolitissa.
(2) - Jean Macrembolites. iwvia.یا
(3) - Violarium