اصراف

«لغت نامه دهخدا»

[اِ] (ع مص) بگردانیدن. (از منتهی الارب). اصراف از چیزی؛ رد کردن از آن و راندن آن. (از المنجد). بازگرداندن چیزی. (از اقرب الموارد). و رجوع به صَرْف شود. || اصراف شراب؛ ممزوج نکردن آن. (از المنجد). || اصراف شاعر در شعر خویش؛ آوردن اصراف و آن نزدیک کردن فتحهء حرف رَویّ از قصیده به ضمه یا کسره است. (از اقرب الموارد). حرکت رَویّ را مختلف آوردن یعنی یک قافیه به رفع و دیگری به جر یا یکی به رفع و دیگری به نصب. و خلیل این را جایز ندارد، و قد جاء فی شعرالعرب و منه:
اطعمت جابان حتی اشتدّ معرضه
و کاد ینقد لولا انه طافا
فقل لجابان نترکنا لطیبه
نوم الضحی بعد نوم اللیل اصرافُ.
؟ (از منتهی الارب).
حرکات رَویّ را مختلف آوردن یعنی یک قافیه برفع و دیگری بجر یا یکی برفع و دیگری بنصب، و خلیل این را جایز ندارد. (آنندراج). یقال: اصرف شعره. (از ناظم الاطباء).