اضبط

«لغت نامه دهخدا»

[اَ بَ] (اِخ) ابن قریع. شاعری است. (منتهی الارب). و صاحب تاج العروس آرد: اضبط بن قریع بن عوف بن کعب بن سعدبن زید مناه بن تمیم. شاعر مشهوری است و بنی تمیم پندارند وی نخستین کسی است که در میان آنان ریاست کرده است. و او برادر جعفر انف الناقه بود. (از تاج العروس). و ابن عبدربه در ذیل قریع بن عوف بن کعب بن سعد گوید: و از آن قبیله است اضبط بن قریع رئیس تمیم در یوم (جنگ) میط. و بنولای بن انف الناقه نیز از آن قبیله است که حطیئه آنان را مدح کرده است. (از عقدالفرید ج3 ص296). و در ص159 این بیت را بنام وی آورده است:
ارض من الدهر ما اتاک به
من یرض یوماً بعیشه نفعه.
(از عقدالفرید ج3).
و جاحظ بقیهء بیت مزبور را بدین سان آورده است:
لکل هم من الهموم سعه
والمُسی والصبح لا فلاح معه
فصل حبال البعید ان وصل ال
حبل و اقص القریب ان قطعه
لاتحقرن الفقیر علک ان
ترکع یوماً والدهر قد رفعه
قد یجمع المال غیرآکله
و یأکل المال غیر من جمعه.
(از البیان والتبیین ج3 ص204).
و رجوع به ص180 همان جلد و بلوغ الارب ج3 ص348 شود.