«لغت نامه دهخدا»
[اُ] (اِخ)(1) اغسطس. کاسیوس یوسیوس کیزر اکتاویانوس اگوستوس(2)امپراطور روم که نخست به نام اکتاو(3) و سپس اکتاویانوس نامیده میشد، پسر برادرزادهء ژول سزار و جانشین او (63 ق.م. - 14 م.) وی نخست با آنتونیوس و لپیدوس اتحاد مثلث را تشکیل داد تا ایتالیا و مغرب را بعنوان سهم خویش حفظ کرد. پس از فتح آکتیوم(4) و غلبه بر آنتونیوس (31 ق. م.) صاحب اختیار مطلق گردید، و بنام «اگوستوس» قدرتی را که تا آن زمان خاص قضات بود بدست آورد. وی تعداد عمال دولتی را در رم افزود، برای تسهیل سرشماری و اخذ مالیات ایتالیا را به نواحیی تقسیم کرد و ادارهء ایالات را نظمی جدید داد و سپاهیانی برای تسخیر اسپانیا، رتی(5)، پانومی، ژرمالی، عربستان، ارمنستان و افریقا فرستاد و در غالب آنها پیروز شد. اگوستوس «تیبریوس» را - که بعد جانشین وی شد - به فرزندی قبول کرد و به هنگام مرگ مانند خدایی معبود رومیان گردید. سلطنت اگوستوس یکی از درخشان ترین اعصار تاریخ رم (که بنام عصر اگوستوس نامیده می شود) محسوب می گردد. (فرهنگ فارسی معین). و رجوع به تمدن قدیم، تألیف فوستل دوکولانژ، صص 454-455 شود. (1) - Augustus. (2) - Caius Julius Caesar Octavianus Augustus. (3) - Octave. (4) - Actium. (5) - Rhetie.