«لغت نامه دهخدا»
[اَ حَ] (اِخ)(1) جرجی زیدان در تاریخ تمدن اسلامی گوید: الحمراء از کاخهای نامی غرناطه (واقع در اسپانیا) و یکی از آثار تمدن اسلامی است که هنوز هم باقی مانده است و جهانگردان از اطراف دنیا بدیدن آن میروند. این کاخ را ابن الاحمر (ابوعبدالله محمد بن یوسف حاکم غرناطه ازحکام بنی احمر)(2) در اواسط قرن هشتم هجری (بقول صاحب قاموس الاعلام اواسط قرن هفتم هجری) ساخت. مساحت آن 35 جریب بود و بر تپهء وسیعی قرار دارد. گفته اند سبب تسمیهء آن به الحمراء این است که از آجر سرخ ساخته شده است. این کاخ برکه ای بنام سباع (درندگان) داشته و در وسط آن برکه، مجسمهء شیرانی که بطرز زیبایی آب از دهان آنان بیرون میریخت بوده است. اعلی شاعر اندلسی ابن حمدیس در وصف برکه السباع اشعاری به مطلع زیر سروده است: و ضراغم سکنت عرین ریاسه ترکت خریر الماء فیه زئیرا. رجوع به تاریخ مذکور شود. و در قاموس الاعلام ترکی آمده: کاخ الحمراء از بیرون بزرگ و عاری از تزیینات بنظر میرسد لیکن اندرون آن بسیار آراسته است و ستونهایی از مرمرهای رنگارنگ و قبه هایی ظریف و زیبا و نوشته هایی شگفت انگیز دارد. کنده کاریهایی که در کناره ها و قبه های این کاخ بعمل آمده بی نظیر است تا آنجا که هنرمندان امروز ساختن نظیر آن را محال میدانند. تعداد ستونهایی که دریاچهء شیران را احاطه کرده 128 تاست - انتهی. و رجوع به ترجمهء تاریخ تمدن اسلامی تألیف جرجی زیدان ج 5 ص138 و متن عربی این کتاب ج 5 ص 98 و الحلل السندسیه ج 1 ص308 و فهرست هر دو جلد از همین کتاب و قاموس الاعلام ترکی شود. (1) - Alhambra. (2) - رجوع به قاموس الاعلام ترکی شود.