باد برین

«لغت نامه دهخدا»

[دِ بَ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب)باد صبا را گویند و آن از مابین مشرق و شمال وزد. (برهان). باد صبا چه بر بمعنی بالاست و باد صبا محل وزیدن آن از مطلع ثریاست تا بنات نعش، چون قطب شمال را نسبت بقطب جنوب در اکثر معموره برتریست بدین سبب آنرا باد برین خوانند. (آنندراج) (انجمن آرا) (صحاح الفرس). باد صبا. (حاشیهء فرهنگ اسدی خطی نخجوانی) (معیار جمالی). نسیم الصبا :
گیتیت چنین آمد(1) گردنده بدینسان
هم باد برین آمد هم باد فرودین.رودکی.
و رجوع به باد بری، باد فرودین، باد صبا، باد فروردین، باد فوردین شود. || و بعضی باد دبور را باد برین گویند چنانکه شمس فخری گفته است :
بزیر چرخ برین بی مثال فرمانت
ز سوی غرب نیارد وزید باد برین.(از برهان).
فرهنگ جهانگیری و سروری و آنندراج شعر فوق را شاهد برای باد صبا آورده اند. بادی که از سوی مغرب جهد و آنرا باد فرودین و باد خوردین(2) نیز گویند. (شرفنامهء منیری). مؤلف آنندراج گوید: «اینکه بعضی باد جنوب گفته اند که ضد شمال است سهو کرده اند و آن باد فرودین است برخلاف باد برین». رجوع به باد دبور شود.
(1) - ن ل: آید.
(2) - در متن نسخهء خطی چنین است، ظاهراً فَرْوَدین یا فوردین است.