ثمره

«لغت نامه دهخدا»

[ثَ مَ رَ] (اِخ) یا صد کلمهء بطلمیوس(1). فصوص مقتبس از کتاب بطلمیوس فلکی در احکام نجوم. حاج خلیفه گوید اسم آن بیونانی انطرومطا یعنی صد کلمه است و آن ثمرهء کتب چهارگانه آن است که بطلمیوس برای شاگردش سورس تألیف کرد. شروح چند بر ثمره نوشته اند مانند شرح ابی یوسف الاقلیدسی و شرح ابی محمدالشیبانی و شرح ابی سعیدالثمالی و شرح ابن طبیب الجاثلیقی السرخسی و شرح بعض منجمین که چنین آغاز میشود: احمدالله حمداً لایبلغ الافکار حده. الخ. آن منجم گوید که آن شرح را از امیر ابی شجاع رستم بن المرزبان در سال 485 ه . ق. فرا گرفته و در آن بین شروح مذکور جمع کرده است. دیگر شرح علامهء نصیرالدین محمد بن محمد طوسی متوفی بسال 672 ه . ق. که آن شرح مفید به فارسی است و خواجه آن را برای صاحب دیوان محمد بن شمس الدین تألیف کرده است - انتهی.
(1) - Cent aphorismes. fruits.