مستوفی

«لغت نامه دهخدا»

[مُ تَ] (ع ص، اِ) مستوفٍ. نعت فاعلی از استیفاء. آنکه حق خود را بطور وافی و کافی بگیرد. (از اقرب الموارد). || تمام را فراگیرنده. (از منتهی الارب) (غیاث) (آنندراج). و رجوع به استیفاء شود.
|| سر دفتر اهل دیوان که از دیگر محاسبان حساب گیرد. (غیاث) (آنندراج). سرآمد دفترداران مالیهء یک مملکت. سرآمد دفترداران باج و خراج. آمارگیر. آماره گیر. آمارگیره. محاسب متصدی دخل و خرج و حساب درآمد و هزینه : بگوید مستوفیان را تا خط بر حاصل و باقی وی کشند. (تاریخ بیهقی ص124). مستوفی و کدخدای وی را [ اریارق را ] که گرفته بودند آنجای آوردند و درها بگشادند و بسیار نعمت برداشتند. (تاریخ بیهقی ص228). گفت [ مسعود ]برپسرت [ ابواحمد ] مستوفیان چند مال حاصل فرود آورده اند گفت شانزده هزار دینار. (تاریخ بیهقی).
مستوفی ممالک مشرق نظام دین
کز کلک تست تیر فلک را مسیر تنگ.
سوزنی.
چون وزیر و میر و مستوفی تو باشی کی بود
مدحت آرای وزیر و میر و مستوفی ذمیم.
سوزنی.
مستوفی عقل و مشرف رای
در مملکت تو کارفرمای.نظامی.
صرف کرد آن همه به بی خوفی
فارغ از مشرفان و مستوفی.نظامی.
پدر جدم مرحوم امین الدین نصیر مستوفی که در عهد سلاجقه مستوفی دیوان سلاطین عراق بوده... (نزهه القلوب ج 3 ص48). ناظر مهر نموده به مستوفی ارباب التحاویل سپارند. (تذکره الملوک چ دبیرسیاقی ص11). شغل مشارالیه [ مستوفی سرکار غلامان ] آن است که سر رشتهء نفری و تاریخ صدور ارقام ملازمت و قدر مواجب و... درست میداشته. (تذکره الملوک ص38). || مفتش حساب. || امین حساب. (ناظم الاطباء).