مستوفی الممالک

«لغت نامه دهخدا»

[مُ تَ فِلْ مَ لِ] (اِخ)میرزا یوسف پسر میرزاحسن پسر میرزا کاظم پسر آقا محسن آشتیانی، معروف به «آقا» یا «جناب آقا». از رجال دورهء قاجاریه که چون ناصرالدین شاه به او آقا خطاب می کرد همهء مردم او را آقا می گفتند. میرزا یوسف پس از فوت پدرش، میرزا حسن مستوفی الممالک دوم، در سال 1261 ه . ق. از طرف محمدشاه ملقب به مستوفی الممالک گردید و در سال 1268 حکومت عراق (اراک) نیز ضمیمهء سایر مشاغلش گشت. او مورد توجه میرزا تقی خان امیرکبیر نیز بود. در سال 1283 از طرف ناصرالدین شاه علاوه بر سمت وزارت دارائی این مشاغل نیز بعهدهء وی واگذار گردید: ادارهء امور آذربایجان، کردستان، قم، ساوه، زرند، ادارهء رختدارخانه و صندوقخانهء شاه، اصطبل خاصه، عمارات دولتی، ایلخی ها و غیره. در سال 1284 ناصرالدین شاه عنوان او را رئیس الوزراء کرد و در واقع وی شخص اول مملکت شد. در سال 1288 که حاج میرزا حسینخان مشیرالدوله به صدارت رسید مستوفی الممالک بکلی از کارها اعراض کرد و در دربار حاضر نشد و به آشتیان رفت. در سال 1290 دیگر بار مورد توجه ناصرالدین شاه قرار گرفت. در سال 1298 ه . ق. بعد از فوت میرزا حسین خان سپهسالار، وی صدراعظم مطلق ایران شد و در سال 1303ه . ق. درگذشت و در قم در مقبرهء پدرش مدفون گردید. رجوع به تاریخ رجال ایران تألیف مهدی بامداد شود.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر