مسعودی مروزی

«لغت نامه دهخدا»

[مَ یِ مَ وَ] (اِخ) یکی از شاعران اواخر قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری که اطلاعات ناقصی از احوال او در دست است. او نخستین کسی است که شروع به نظم روایات تاریخی و حماسی ایران کرد و شاهنامهء منظومی پدید آورد، ولی از این شاهنامهء او اطلاعی فراوان در دست نیست، و ثعالبی نام آن را در غرر اخبار ملوک الفرس (ص 10) آورده است: و زعم المسعودی فی مزدوجته بالفارسیه أن طهمورث بَنی قهندز مرو... و ذکر المسعودی المروزی فی مزدوجته الفارسیه انه قتله [ أی قتل البهمن الزال ] و لم یبق علی أحد من ذریته و این مسعودی پیش از سال 355 ه .ق. بوده است، ولی حدود آن معلوم نیست و اینکه می گوئیم پیش از 355 برای این است که نام او در مقدسی نیز آمده است چنین: و قد قال المسعودی فی قصیدته المحبره بالفارسیه:
نخستین گیومرث آمد به شاهی
گرفتش به گیتی درون پیشگاهی (کذا)(1)
چو سی سالی به گیتی پادشا بود
که فرمانش به هر جائی روا بود.
(و آخرین بیت کتاب این است):
سپری شد زمان خسروانا
چو کام خویش راندند در جهانا.
(البدء و التاریخ مقدسی).
(1) - ن ل: پادشاهی.