مشاهدت

«لغت نامه دهخدا»

(1) [مُ هَ / هِ دَ] (از ع، اِمص)نگریستن. به چشم دیدن. مشاهده. مشاهده : و کسری را به مشاهدت اثر رنجی که در بشرهء برزویه هرچند پیداتر بود رقتی عظیم آمد. (کلیله و دمنه). خردمند به مشاهدت ظاهر هیئت باطن را بشناسد. (کلیله و دمنه). از مشاهدت این حال در شگفتی عظیم افتادم. (کلیله و دمنه). او را به خدمت خواند و به مشاهدت وی استیناس نمود. (ترجمهء تاریخ یمینی چ 1 ص 440). اما حواس ظاهر شاغل باشند به دیدن صورتهایی که بیننده را به مشاهدت او رغبت افتد. (اوصاف الاشراف ص 32). || به دیدهء تأمل نظر کردن و اندیشیدن در چیزی. به دقت دیدن و راهنمونی کردن : مراد می بود که این جمله به مشاهدت و استصواب وی باشد. (تاریخ بیهقی).
کس بار مشاهدت نچیند
تا تخم مجاهدت نکارد.سعدی.
|| (اِ) در شاهد زیر به معنی روی و صورت آمده است : این تلک پسر حجامی بود ولکن لقایی و مشاهدتی و زبانی فصیح داشت. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 413). و رجوع به مشاهده و مشاهده شود.
(1) - رسم الخطی است از «مُشاهده» عربی در فارسی، و اغلب در تداول به کسر «ه» تلفظ میشود.