مصانع

«لغت نامه دهخدا»

[مَ نِ] (ع اِ) جِ مصنع و مَصْنَعه. (از منتهی الارب) (ترجمان القرآن جرجانی). جاها که آب باران در آن جمع شود. غدیرها و آبگیرهای طبیعی :
سل المصانع رکباً تهیم فی الفلواتِ
تو قدر آب چه دانی که در کنار فراتی؟
سعدی.
|| آبگیرها و آبدانهای ساخته شده به دست :چون راه آب بگشایند آب دریا در حوضها و مصانع رود. (سفرنامهء ناصرخسرو چ 3 دبیرسیاقی ص65). آب چاه های مکه همه شور و تلخ باشد اما حوضها و مصانع بزرگ بسیار کرده اند... و آن وقت به آب باران که از دره ها فرو می آید پر می کرده اند. (سفرنامه ایضاً ص122). اضعاف آن بر عمارت و مساجد و معابد و اربطه و مدارس و قناطر و مصانع... صرف کرده است. (المعجم ص12). || قریه ها و کوشکها و قلعه ها. قوله تعالی :تتخذون مصانع لعلکم تخلدون.(1) (ناظم الاطباء). رجوع به مصنع و مصنعه شود.
(1) - قرآن 26/129.