مصداق

«لغت نامه دهخدا»

[مِ] (ع اِ) آلت صدق چیزی. (ناظم الاطباء). آله صدق. (منتهی الارب) (غیاث) (آنندراج). چیزی که صدق دیگری از او دریافت شود. نمونه. (یادداشت مؤلف). || گواه. (ناظم الاطباء) (غیاث) (آنندراج). حجت. آثار چیزی که دلیل راستی باشد. گواه راستی. دلیل راستی سخن. (ناظم الاطباء) (غیاث) (آنندراج). شاهد. آنچه بر راستی آن دلالت کند. (از تعریفات جرجانی). || گواهی (غیاث) (آنندراج). || چیزی که مردم آن را راست دارند. (غیاث) (آنندراج) (ناظم الاطباء). || موافق چیزی. (ناظم الاطباء) (از غیاث). مجازاً آنچه موافق چیزی باشد. (آنندراج). مطابق. موافق آنچه منطبق بر امری گردد. ج، مصادیق. (یادداشت مؤلف) :
«بسا قالی که از بازیچه برخاست
چو اختر می گذشت آن قال شد راست.»
مصداق حال خواجهء مذکور گشت. (عالم آرا ج1 ص159).
|| (اصطلاح منطق) موجودی خارجی که مفهوم بر آن صدق کند مث: زید و عمرو و بکر مصداقهای مفهوم «انسان» هستند. ج، مصادیق. رجوع به مفهوم شود.