جاسک

«لغت نامه دهخدا»

(اِخ) نام یکی از بخشهای پنجگانهء شهرستان بندرعباس و واقع در جنوب خاوری آن شهرستان است. حدود آن بشرح زیر است: از شمال به بخش کهنوج و از خاور به شهرستان چاه بهار و از جنوب و باختر به دریای عمان محدود است. قسمت جنوب و باختر بخش ساحل شن زار و نواحی شمالی آن کوهستانی است. هوای آن گرم و مرطوب است. مهمترین رودخانهء بخش رودخانهء چگین است که از کوههای بشاگرد سرچشمه گرفته به دریای عمان منتهی میشود. این بخش از دو دهستان بشرح زیر تشکیل شده است: 1- دهستان گابریک که از 21 آبادی بزرگ و کوچک تشکیل شده و جمعیت آن در حدود 2950 تن میباشد. 2- دهستان حومهء جاسک از 32 آبادی بزرگ و کوچک تشکیل شده و جمعیت آن در حدود 8500 تن میباشد. جمع قراء بخش 53 و جمعیت آن 11450 تن است. مرکز بخش بندر جاسک نو است. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج8). و صاحب معجم البلدان آرد: جاسک جزیرهء بزرگی است مابین عمان و جزیرهء کیس (مقصود جزیرهء کیش) از جاسک تا جزیرهء کیس سه روز راه است. این جزیره دارای اراضی مزروعه و سکنه. و عساکر پادشاه کیس در آنجا ساخلو هستند. سکنهء جاسک قوی جثه و رشید و بحری میباشند و کمال مهارت و لیاقت و استادی در فن کشتیرانی و عمل کشتی سازی دارند و شنیدم که در ازمنهء سالفه بعضی سفاین که برای سلطان هند کنیزان جوان حمل کرده بودند بجهت توقف موقتی در جزیرهء جاسک لنگر انداخته و آن جواری بداخله جزیره بگردش رفتند طائفه اجنه با آنها جمع شدند و سکنهء حالیهء جزیره از جن بعمل آمدند(1) و منشأ اختراع این قصه و افسانه این است که چون اهالی جاسک قوی بنیه و پرطاقت از برای هرنوع زحمت و کار هستند به این مناسبت این نسبت را به آنها میدهند. (معجم البلدان بنقل از مرآت البلدان ج4 ص71). و صاحب مرآت البلدان آرد: جاسک اسم دماغه و اسم شهری است در انتهای جنوبی کرمان در ساحل بحر هند و سپس مطالب فوق را از معجم البلدان نقل میکند. (مرآت البلدان ج4 ص71).
(1) - بدیهی است که این روایت اساطیری است.