«لغت نامه دهخدا»
[جانْ نِ بِ] (اِخ) نام طایفهء جن که در افسانه های تاریخی یاد شده است. مؤلف روضه الصفا آرد: ذکر جان بن الجان که بلسان شرع ایشان را جنّ گویند و ریاست ابلیس لعین. از ابن عباس روایت کرده اند که اسم ابوالجنّ سوما است و جان لقب او. در اسفار آدم مسطور است که جان را طارنوش نام بود و چون اولاد و اعقاب او در بسیط زمین بسیار شدند حق جل ذکره شریعتی بدیشان ارزانی داشته همه را بطاعت خویش مأمور گردانید و طارنوش و اولاد او احکام شریعت قبول نموده در سعهء عیش روزگار میگذرانیدند تا یکدوره ثوابت به انتها رسید و بعد از آن متمرد و عاصی شدند و دورهء ثوابت بعقیدهء حکمای اوائل سی و شش هزار سال و برخی بیست و پنج هزار و دویست سال گفته اند و محیی الدین مغربی بیست و چهار هزار سال دانسته است و خلاصه چهار دوره به اطاعت و عصیان گذراندند و در دور چهارم ملائک بجنگ با آنان مأمور شدند و بیشتر آنان را کشتند و بقیه السیف در جزایر و خرابه ها متواری شدند و فرزندان صغیر آنان را ملائکه به آسمان بردند که از جملهء آنان ابلیس بود. ابلیس در طاعت و عبادت بسیار کوشید تا مقرب درگاه خداوندی گردید و مأمور ارشاد بنی الجان در زمین شد و پس از محاربه آنانرا به اطاعت در آورد و خود امیر آنان شد و بسیار غرّه گردید و به آسمانها میرفت و در محافل مقربین از خود ستایش میکرد تا اینکه ملائکه از لوح محفوظ آگاه شدند که یکی از مقربان مورد غضب الهی قرار میگیرد و به ابلیس گفتند که چنین است و باید بتوبه و انابه مشغول شد ولی او گفت من قب آگاه بودم و این مربوط بما نیست تا اینکه آدم خلق شد و ابلیس مردود درگاه الهی شد... (از روضه الصفا ج 1). و رجوع به حبیب السیر و ناسخ التواریخ شود.