«لغت نامه دهخدا»
[کَ دَ] (مص مرکب) جان دادن. محتضر بودن. در حال سکرات بودن. جان دادن میرنده. سکرات. سَوق. سیاق. (منتهی الارب). نَزع : من همان گویم کان لاشه خرک گفت و میکند بسختی جانی.رشید وطواط. خصم در جان کندن آمد چون چراغ زان فواقش در دهان آمد برزم.خاقانی. صد عمر گران آید جان کندن عالم را تا زین فلکت جنسی دلدار پدید آید. خاقانی. طلبکار گوهر که کانی کند به پندار امید جانی کند.نظامی. چون نمردی گشت جان کندن دراز مات شو در صبح ای شمع طراز.مولوی. مرد غرقه گشته جانی میکند دست را در هر گیاهی میزند.مولوی. زر از معدن بکان کندن برآید و از دست بخیل به جان کندن برنیاید. (گلستان). یاد لب تو در دل غمگین بود مرا جان کندن از فراق تو شیرین بود مرا. جمالی دهلوی (از ارمغان آصفی). || رنج بسیار تحمل کردن. رنج و تعبی بسیار بردن برآوردن مقصودی را. با کمال کره کاری کردن یا چیزی دادن. کره نمودن بسیار در پرداختن مالی یا اعمال عملی. بصعوبت و با کمال اکراه کردن کاری را : و پریان همه شب آمدندی و جان می کندندی و هیچ نتوانستندی کردن. (اسکندرنامه نسخهء نفیسی). اراقیت تا وقت صبح جان میکند و البته فرصت نمی یافت. (اسکندرنامه نسخهء نفیسی). رومه سوزی مژه برمیکنی از نادانی ای بهر کندن و هر سوختنی ارزانی. جان کن ای کور و جگر سوز و سخن نیکو گوی مژه و رومه چه کردند در این نادانی. سوزنی. چون ز پس هزار سال اهل دلی نیاورد اینهمه جان چه میکند دور برای آسمان. خاقانی. بیا گو شب ببین کان کندنم را نه کان کندن ببین جان کندنم را.نظامی. به امید تو این کان می کنم من بیا بنگر که چون جان میکنم من.نظامی. نقل ست که جمال موصلی عمری خون خورد و جان کند و مال و جاه بدست آورد و بذل کرد بسیار سعی کرد تا در محاذات روضهء خواجهء انبیاء علیه السلام یک گور جایگاه یافت. (تذکره الاولیاء). -امثال: جان کندن از سگان جهنم دریغ نیست؛ یعنی بد نفس و موذی را همیشه در شکنجهء روزگار بودن و احوال به عسرت گذشتن درخور و سزاوار است. (بهار عجم) (آنندراج). مردن مردن است جان کندنش چیست.