جانکی

«لغت نامه دهخدا»

[] (اِخ) مؤلف مرآت البلدان آرد: از توابع و متعلقات مال میر (مال امیر). مال میر همان ایذج قدیم است که حالا خراب میباشد و سه طرف آن چمن و یکطرف نیزار و بیشه است و زمینهای زراعتی هم داشته است. حالا ابنیه و عمارات که محل سکونت باشد در مال میر نیست و ایل نشین است و زراعت دیم دارد. اطراف مال میر کوهسار و جنگل است و دارای درخت بلوط فراوانی است. قنوات بسیار در مال میر بوده که خراب شده و قسمتی از آنها را فع حسین قلیخان ایلخانی مرمت میکند. بهرحال جانکی بلوکی است که در پای کوه عظیم موسوم بکوه منگشت واقع شده است، طول این کوه در طرف قبله تخمیناً ده فرسخ است که جانکی بطول در دامنهء آن واقع شده و در وسط کوه امام زاده ای است که او را شاه منکشت میگویند و نزد اهالی بسیار محترم است و معلوم نیست که امامزاده به اسم کوه نامیده شده یا کوه به اسم امامزاده است این کوه دائماً مستور در برف و در جنوب مال میر واقع شده است. جانکی از طرف جنوب بخاک بهمئی و از سمت مغرب بخاک رامهرمز منتهی میشود و از جانب شمال بخاک بختیاری و از میانهء شمال و مغرب جانکی بخاک کندزلو که از توابع شوشتر است محدود میشود. رودخانهء کوچکی از کوه منگشت از طرف قبله سرازیر و جاری میشود و قریهء ابوالعباس که از قرای معتبر جانکی محسوب میشود از آب این رودخانه مشروب میشود. رودخانهء مزبور از این قریه گذشته و بطرف خاک بهمئی و میداود میرود و املاک آنها را مشروب میکند. جمعیت جانکی از هر جهت هزار خانوار است. از محصولات آن برنج جانکی بخوبی و خوشبویی معروف و ممتاز است. در سرچشمهء معروف به شعب سلیمان دو صورت در سنگ منقور است که شرح آنها بطور خلاصه چنین است: لوحهء اولی که در طرف یمین است پنج صورت میباشد که عبارتند از یک زن و دو طفل و دو مرد و در لوحهء دومی که در طرف یسار است یک طفل است در میان دو نفر که باید یکی مرد و دیگری زن باشد و عجب این است که این صورتها هیچ شباهتی با صورتهایی که در کوههای فارس و طارق و تخت جمشید و غیره می باشد ندارد بعلاوه بر لباس آنها خط میخی رسم شده است. از قرائن معلوم است که مال میر شهر بزرگی بوده و بهرحال فع جزء بختیاری است. (از مرآت البلدان ج 4 صص127 - 129). و رجوع به جانکی گرمسیر شود.