جبت

«لغت نامه دهخدا»

[جِ] (ع اِ) بت. (منتهی الارب) (دهار) (غیاث اللغات) (آنندراج). هرچه غیرباریتعالی که آنرا پرستش نمایند. (منتهی الارب) (آنندراج) (غیاث اللغات). آنچه پرستند دون از خدای تعالی. (السامی فی الاسامی). آنچه آنرا پرستند جز خدای. (ترجمان علامهء جرجانی). بتی بوده است عرب را. (یادداشت مؤلف). طاغوت. صَنَم. نَصب. نُصب. وَثَن. نُصُب. نِدّ :
صنم چو نصب و نصب دان و جبت وند طاغوت
وثن بت و وثنی بت پرست ال پیمان.
(نصاب الصبیان).
بُد معرب بت. (منتهی الارب). کاهن. (منتهی الارب) (آنندراج) (غیاث اللغات). || فالگوی. (منتهی الارب) (آنندراج). || جادو. (منتهی الارب) (آنندراج). ساحر. (غیاث اللغات). || جادوئی. (منتهی الارب) (آنندراج) (غیاث اللغات). سحر. (غیاث اللغات). || آنکه در آن خیر نباشد. (منتهی الارب) (آنندراج). مردهء اهل کتاب. (یادداشت مؤلف). در کلمهء مزبور اختلافاتی روی داده که ریشهء کلمه عربی است یا یونانی و یا جز آن و شاید همین اختلاف و قلت استعمال دلیل اجنبی بودن و دخیل بودن آن است. سیوطی چنین آرد: قال الفارابی فی دیوان الادب... الجیم و التاء لاتجتمع فی کلمه فی غیرحرف ذولقی و لهذا لیس الجبت من محض العربیه. (از المزهر سیوطی ج 1 ص160).