جبل السماق

«لغت نامه دهخدا»

[جَ بَ لُسْ سُمْ ما] (اِخ) نام کوهی است در نواحی حلب. یاقوت آرد: کوه بزرگی است از اعمال حلب که دارای شهرها و دهات و قلعه های بسیاری است که همه متعلق به اسماعیلیه [ ملاحده ]، و بیشتر آنها تحت فرمانروائی حکومت حلب میباشند. در آنجا باغها و مزارع وجود دارد ولی آب جاری کم یافت میشود و تنها از چشمه های کوچکی که در پاره ای از نقاط بخصوص وجود دارد سیراب میشود و بهمین جهت همهء اقسام درختان میوه و غیره حتی پنبه و کنجد و زردآلو بعمل می آید. گویند که چون در آنجا سماق فراوان بعمل می آید بدین نام نامیده شده است، و شاعر حلبی معاصر [ هم عصر یاقوت ] در اشعار زیر از آن یاد کرده است :
و لیله بت مسروق الکری ارقا
ولهان اجمع بین البرء و الخبل
و قولها و شعاع الشمس منخرط
حییت یا جبل السماق من جبل
یاحبذا التلعات الخضر من حلب
و حبذا طلل بالسفح من طلل.
عیسی بن سعدان (از معجم البلدان).
و در خمسمائه قرب صد خانه کرد از جبل السماق شام بسبب وحشتی که ایشان را با مهتر قوم خود افتاده بود به لرستان آمدند. (از تاریخ گزیده چ ادوارد برون ج 1 ص537). بدین سبب اقوام بسیار از جبل السماق بدو پیوستند. (از تاریخ گزیده چ ادوارد برون ج 1 ص539). رجوع به قاموس الاعلام ترکی شود.