جحد

«لغت نامه دهخدا»

[جَ] (ع مص) کم خیری. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء)(1). || در لغت انکار نمودن شی ء است با علم به آن شی ء. (از کشاف اصطلاحات الفنون). انکار کردن حق کسی را با علم و دانست خود. (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد). انکار کردن بدانستگی. (غیاث اللغات) (از اقرب الموارد). انکار کردن. (دهار) (ترجمان القرآن عادل). انکار کردن از چیزی. (تاج المصادر بیهقی). تکذیب کردن حق کسی را. (از اقرب الموارد). || بخیل یافتن کسی را. (از منتهی الارب) (از ناظم الاطباء). || (اصطلاح صرف) فعل مضارع منفی به لَمْ را گویند. میر سیدشریف آرد: فعل مجزوم به لَمْ که برای نفی ماضی است و عبارت است از اخبار به ترک فعل در گذشته و بنابراین نفی اعم از جحد است. برخی گویند جحد فعل مضارعی است که به حرف لم مجزوم باشد و آن بمعنای نفی ماضی و ضد ماضی است. (از تعریفات جرجانی). و صاحب کشاف آرد: در نزد علمای عربیت نیز نزدیک بهمین معنی [ معنی لغوی، انکار نمودن شی ء... ]، باشد. در اتقان گوید: نفی کننده اگر در گفتار خود صادق بود سخن او را نفی و منفی نامند. و اگر در سخن خود راه دروغ پیموده بود، گفتار او را جحد و نفی نام گذارند، چنانچه شرح آن در ضمن بیان معنی کلمهء نفی بیاید. و نیز علماء عربیت فعل منفی به لم را هم جحد خوانند مانند لم یضرب بنا بر آنچه از جریان اصطلاحات آنان مستفاد میگردد. و در کتب علم صرف نیز بدین معنی تصریح کرده اند. || ترک کردن دین و عقیده ای که خطا باشد. (از دزی). || پنهان داشتن احساسات و عواطف. (از دزی). || (ص) کم خیر. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء). || (اِخ) نام سورهء کافرون از قرآن.
(1) - به ضم جیم و به قولی به فتح. (کشاف اصطلاحات الفنون). چنانکه از صراح استفاده میشود.