جد

«لغت نامه دهخدا»

[جُدد] (ع اِ) جانب هر چیز. (منتهی الارب) (تاج العروس). جانب و سوی هر چیز است. (تاج العروس) (از قطر المحیط). || مرد بخت مند. (منتهی الارب) (آنندراج). مرد بزرگ بهره. (از قطر المحیط). جَدّ. (از ذیل اقرب الموارد). جدی. (منتهی الارب). ج، جُدّون. و جمع مکسر ندارد. (از ذیل اقرب الموارد). || فربهی. (منتهی الارب) (آنندراج) (تاج العروس) (قطر المحیط) (شرح قاموس). آکندگی گوشت. (منتهی الارب) (شرح قاموس). بُدن. (قطر المحیط) (ذیل اقرب الموارد). || میوه ای است مشابه به موز. (منتهی الارب) (آنندراج) . میوه ای است مثل میوهء طلح. (شرح قاموس) (تاج العروس) (قطر المحیط) (ذیل اقرب الموارد). || چاه میان علفزار. (منتهی الارب) (آنندراج). چاهی است در جایگاه پرگیاه. (شرح قاموس) (قطر المحیط) (اقرب الموارد) (تاج العروس). چاه در موضع پرگیاه. (از اقرب الموارد) :
ما جُعل الجد الظنون الذی
جنب صوب اللّجِب الماطر
مثل الفراتی اذاما طَمی
یقذِف بالبوصی و الماهر.
این ابیات را اعشی در تفضیل عامر بر علقمه گفته است. (از تاج العروس). || چاه بسیارآب. (منتهی الارب) (آنندراج) (قطر المحیط) (اقرب الموارد). چاهی است پرآب. (شرح قاموس) (تاج العروس). || چاه کم آب. (منتهی الارب) (آنندراج) (قطر المحیط) (اقرب الموارد). چاهی است کم آب و این از اضداد است. (شرح قاموس) (از تاج العروس). آب اندک. (منتهی الارب) (آنندراج) (قطر المحیط). آبی است کم. (شرح قاموس) (از تاج العروس). || آب در کنارهء بیابان. (منتهی الارب) (آنندراج) (قطر المحیط). آبی است در طرف بیابان. (شرح قاموس) (از تاج العروس). آب اندک در کنار بیابان. (اقرب الموارد). || آب قدیم. (منتهی الارب) (آنندراج) (قطر المحیط). آب دیرینه را میگویند. (شرح قاموس). و این قول ثعلب است و این شعر ابومحمد حذلمی را به همین معنی تفسیر کرده است: ترعَی الی جد لها مکین. (از تاج العروس). || کنار دریا. (تاج العروس). بدین جهت که از آب جدا شده است. (از قطر المحیط) (اقرب الموارد).