«لغت نامه دهخدا»
[جَ] (ع اِ) ملخ. (غیاث اللغات) (دهار). ملخ و مؤنث و مذکر در آن یکسان است. (منتهی الارب). و یکی آن «جراده» است. (منتهی الارب) (اقرب الموارد) (از ترجمان القرآن عادل). جُراد. (زمخشری). در کتب دارویی قدیم چنین تعریف شده است: بپارسی ملخ گویند بهترین وی فربه بود و طبیعت وی گرم و خشک بود و در دویم چون بخور کنند عسرالبول را نافع بود خاصه زنان را. و گویند دوازده عدد از وی سر بیندازند و اطرافهای وی با قدری مورد خشک مستسقی بیاشامد شفا یابد و تقطیر البول را نافع بود. و بخور کردن بدان بواسیر را سود دهد. و بریان کرده جهت گزندگی عقرب چون بخور دهند نافع بود. و مؤلف گوید اگر ملخ را سوزانند دیگران از رایحه آن بگریزند و یا بمیرند. اندرون وی و خامهء وی چون بر کلف طلا کنند زایل گرداند. و گویند ملخ درازپای چون بر صاحب تب ربع آویزند نافع بود. و خوردن ملخ جرب و حکه آورد. و مصلح وی بقله الحمقا بود یا نورقثا. (از اختیارات بدیعی). پرندهء معروفی است که بیشتر از جانب عراق هجوم می آورد و رنگهای مختلف و پاهای فراوان دارد. در کمتر از یکهفته تخم میگذارد و بچه میکند و همهء گیاهان و درختهایی را که در مسیر آن قرار گیرد میخورد و تباه میسازد و دافع آن سمر مر است و بهترین آن زرد و فربه آن میباشد. طبیعت آن در دوم گرم و خشک است. (از تذکرهء داود ضریر انطاکی). این پرنده دو نوع دارد: جراد بری و جراد بحری. رجوع به جرادالبر و جرادالبحر شود :فارسلنا علیهم الطوفان والجراد والقمل... (قرآن 7/133). خشعا ابصارهم یخرجون من الاجداث کأنهم جراد منتشر. (قرآن 54/7). و یا اندر تموزی مه ببارد جراد منتشر بر بام و برزن.منوچهری. بطبل نامهء مستسقیان بخورد جراد بباد رودهء قولنجیان به پشک ذباب.خاقانی. || و ما ادری ای جراد عاره؛ یعنی نمیدانم کدام کس برد او را. (منتهی الارب) (اقرب الموارد).