«لغت نامه دهخدا»
[جَ ءِ] (اِخ) سیدنعمت اللهبن سیدعبدالله موسوی شوشتری. وی از عالمان بزرگ بود و در علوم فقه و حدیث و ادب عربی یگانهء عصر خویش بشمار میرفت و در کسب فنون فضائل کم نظیر بود. او از شاگردان علامهء مجلسی و سیدهاشم بحرانی و فیض کاشانی و سایر استادان زمان خود بود و با اینکه خود مسلک اخباری داشت، در نصرت و تأیید طریقهء اجتهاد و لزوم عمل به اقوال مجتهدان کوشش بسزا داشت و آثار گرانبهایی از خود بجا گذاشت و بسال 1112 ه . ق. در شصت ودوسالگی درگذشت. تألیفات وی بدین قرار است: 1 - انس الوحید در شرح توحید صدوق. 2 - الانوار النعمانیه فی بیان معرفه النشأه الانسانیه. این کتاب بارها بطبع رسیده است. 3 - البحور الزاخره فی شرح کلام عتره الطاهره. این تألیف شرح کتاب تهذیب شیخ طوسی است. 4 - جوازالعمل بکتب الفقهاء. 5 - الجواهر الغوالی فی شرح عوالی اللئالی. 6 - حاشیه بر استبصار. 7 - حاشیه بر امل الاَمل شیخ حر عاملی. 8 - حاشیه بر شرح جامی. 9 - حاشیه بر مغنی اللبیب. 10 - حاشیه بر نقدالرجال. 11 - الحواشی الضافیه. حاشیه ای است بر نهج البلاغه. 12 - ریاض الابرار فی مناقب الائمه الاطهار. 13 - زهرالربیع. 14 - شرح تهذیب الحدیث. گویا مؤلف دو یا سه شرح بر تهذیب داشته که یکی در بالا ذکر شد و دیگری همین است. 15 - شرح تهذیب النحو شیخ بهایی. 16 - شرح روضهء کافی. 17 - شرح صغیر صحیفهء سجادیه به نام نورالانوار فی شرح کلام خیرالاخیار. این کتاب در تهران بچاپ رسیده است. 18 - شرح کبیر صحیفهء سجادیه. 19 - شرح عوالم ابن ابی جمهور که نام آن جواهرالغوالی است. 20 - شرح عیون اخبارالرضا. 21 - شرح کافیه. 22 - غایه المرام فی شرح الاحکام که شرح دیگر مختصر تهذیب است. 23 - غرائب الاخبار و نوادرالاَثار. 24 - فوائدالنعمانیه. 25 - قاطع اللجاج فی شرح الاحتجاج. 26 - قصص الانبیاء. 27 - کشف الاسرار فی شرح الاستبصار. شاید همان حاشیه بر استبصار است که در فوق ذکر شد. 28 - مسکن الشجون فی حکم الفرار من الطاعون. 29 - مقامات النجاه در شرح اسماء الله الحسنی. 30 - مقصودالانام فی شرح تهذیب الاحکام. این کتاب شرح کبیر تهذیب شیخ طوسی است و محتمل است که نام دیگر همان بحور زاخره باشد. 31 - منبع الحیات فی حجیه قول المجتهدین من الاموات یا منبع الحیات فی جواز تقلیدالاموات. 32 - منتهی المطلب. کتابیست در علم نحو. 33 - هدیه المؤمنین. کتابیست در فقه. از جمله کسانی که به ذکر شرح احوال مترجم پرداخته اند یکی نواده اش سیدعبدالله بن سیدنورالدین جزائری و دیگری شیخ حر عاملی و همچنین محدث نیشابوری است. (از روضات الجنات صص 759 - 760) (از ریحانه الادب ذیل کلمهء سید جزائری). رجوع به معجم المطبوعات و اسماءالمؤلفین ج 2 ص 497 شود.