«لغت نامه دهخدا»
[جِ] (ع اِ) مأخوذ از تازی، تن و بدن و برموده و پرموته. و هر چیزی که دارای ماده باشد. (ناظم الاطباء). اسم عام است از هر چیزی که طول و عرض و عمق دارد و در جسم و جِرم فرق نیست مگر آنکه استعمال جسم در چیزهای کثیف است و استعمال جِرم در چیزهای لطیف و این هم کلیه نیست. (غیاث اللغات) : نبینم همی جنبش جان بجسم نباشد مگر فیلسوفی طلسم.فردوسی. بچشم اندرم دید از رون تست بجسم اندرم جنبش از سون تست.عنصری. ای نهاده بر میان فرق جان خویشتن جسم ما زنده بجان و جان تو زنده بتن. منوچهری. و تنی است که آنرا جسم گویند. (تاریخ بیهقی ص 100). اکنونیان روان و تو برجایی زیرا که نیست جسم تو اکنونی.ناصرخسرو. خرد را اولین موجود دان پس نفس و جسم آنگه نبات و گونه گون حیوان و آنگه جانور گویا. ناصرخسرو. اسم تو ز حد و رسم بیزار ذات تو ز نوع و جسم برتر.ناصرخسرو. ور جسم تو از نفس بدین صنعت محکم مانندهء قصری شده پرنور و مقمر. ناصرخسرو. بینند جسم را و نبینند روح را.سوزنی. از جسم بهترین حرکاتی صلوه بین از نفس بهترین سکناتی صیام دان.خاقانی. از دریغ آنکه روح و جسم او از هم گسست چارارکان را دگر با هم نخواهی یافتن. خاقانی. بلک آنچنان شده ز ضعیفی که بگذرد در چشم سوزنی بمثل جسم لاغرش. خاقانی. تا کی ز مختصرنظری جسم و جان نهی این از فروغ آتش آن از نمای خاک. خاقانی. و جسم هوا را... به مرکز ثری فرستاد. (از سندبادنامه). جسمت را پاکتر از جان کنی چونکه چهل روز بزندان کنی.نظامی. نظیف جوهر و جانی غریب قامت و شکلی لطیف جامه و جسمی بدیع صورت و خویی. سعدی. تا شود جسم فربهی لاغر لاغری مرده باشد از سختی.سعدی. آن نبیذ اندر آن قدح که بوصف جان در جسم و نار در نور است.؟ چو من بگذرم زین جهان خراب بشویید جسم مرا با شراب.؟