جفت کردن

«لغت نامه دهخدا»

[جُ کَ دَ] (مص مرکب)تزویج. (زوزنی). ازدواج. نری را به ماده یی رسانیدن. به زناشویی درآوردن زنی و مردی را :
پس بدو بخشید آن مه روی را
جفت کرد آن هر دو صحبت جوی را.
مولوی.
|| جماع کردن. (غیاث). || متصل کردن چیزی را به چیزی. (نظام). تنگ کنار هم نهادن دو چیز را. به هم آوردن. || قرین کردن. دمساز کردن. همراه و توأم ساختن :
نگه کن که چون کرد بی هیچ حاجت
به جان سبک، جفت، جسم گران را.
ناصرخسرو.
با من از بهر تو خرگوشی دگر
جفت و همره کرده بودند آن نفر.مولوی.
|| برابر کردن. مقابل کردن :
بر امید آن که مرغ آید بگفت
چشم او را با صور میکرد جفت.مولوی.
|| دو کردن. دوگان ساختن یکانی را. فردی را زوج کردن. نظیر و عدیل چیزی را در کنار او نهادن تا جفت شود.
- جفت کردن نظر؛ به غور تمام نظر کردن :
مجنون به طاق قبله نظر جفت چون کند
ابروی شوخ چشم قبایل برابر است.
ظهوری (از آنندراج).
- کفشهای کسی را جفت کردن؛ هر دو کفش کسی را پیش پای او نهادن به علامت احترام.
- || مجازاً بیرون کردن کسی را از جایی.