«لغت نامه دهخدا»
[چَ / چِ مَ / مِ یِ زَ](ترکیب اضافی، اِ مرکب) چشم سوزن را گویند. (انجمن آرا). کنایه از سوراخ سوزن است. (آنندراج). سَمُ الخِیاط : این جهان با دل تو تنگ تر است از دل مور و چشمهء سوزن. فرخی. تا پیل چو یک فریشم پیله اندر نشود بچشمهء سوزن شاها تو بزیر فر یزدان مان بدخواه تو زیر دست آهرمن. عسجدی. چشمهء سوزن محیط بحر نتواند شدن در دل تنگم محیط بحر چون گنجیده است. صائب (از آنندراج). و رجوع به چشم سوزن شود. || کنایه از نهایت تنگی. (برهان). بمعنی تنگی نیز آمده. (انجمن آرا): سوراخی به تنگی چشمهء سوزن. || تنگ چشمی باشد. (برهان). کنایه از تنگ چشمی و تنگ نظری. و رجوع به چشم سوزن شود. || باصطلاح لوطیان کنایه از فرج است. (از آنندراج) : مستور گلی که پرده اش دامن تست لب تشنه بسان چشمهء سوزن تست. هر لحظه شکفتن و دگر غنچه شدن رسمی است که مخصوص گل گلشن تست. شفائی (از آنندراج).