«لغت نامه دهخدا»
[رِ ثَ] (اِخ) ابن النعمان بن نفیع بن زیدبن عبیدبن ثعلبه بن غنم بن مالک بن النجار الانصاری. به قول ابن سعد کنیت او ابوعبدالله است. او صحابی و بگفتهء ابن سعد و موسی بن عقبه از کسانی است که وقعهء بدر را درک کرده اند. ابن اسحاق نیز از وی نام برد ولی نام جد او را رافع آرد. نسائی از طریق زهری از عروه،، و عروه از عائشه و عائشه از پیغمبر(ص) آرد که گفت: «دخلت الجنه فسمعت قراءه فقلت من هذا فقیل حارثه بن النعمان» سپس رسول(ص) فرمود «کذلکم البر(1)» و احمد طبرانی از طریق زهری آرد گفت عبدالله بن عامربن ربیعه از حارثه مرا روایت کرد که گفت: «مررت علی رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم و معه جبرائیل جالس فی المقاعد فسلمت علیه فلما رجعت قال هل رأیت الذی کان معی قلت نعم قال فانه جبرئیل و قد رد علیک السلام» و ابن شاهین از طریق مسعودی از حکم، از قاسم روایت کند:«ان حارثه اتی النبی صلی الله علیه و آله وسلم و هو یناجی رجلا فجلس و لم یسلم فقال جبرائیل اما انه لوسلم لرددنا علیه، فقال لجبرائیل و هل تعرفه؟ فقال: نعم هذا من الثمانین الذین صبروا یوم حنین رزقهم و رزق اولادهم علی الجنه فی الجنه» حارث و طبرانی از طرق مختلفه این روایت را آورده اند بخاری در تاریخ خود از طریق ثابت از عبدالله بن رباح آرد که حارثه عثمان را گفت«ان شئت قاتلنا دونک» حارثه از پیغمبر(ص) سماع دارد و گوید: «سمعت رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم یقول مناوله المسکین تقی مصارع السوء» ابن سعد و گروهی از محدثین و ارباب رجال گویند که حارثه در اواخر عمر نابینا گردید و ابن سعد گوید که او در خلافت معاویه مرده است. رجوع بکتاب الاصابه چ مصر سنهء 1323 ج 1 ص 313 و امتاع الاسماع ص 407 و صفه الصفوه ج 1 ص 187 شود. (1) - در صفه الصفوه: کذاک البر کذاک البر.