«لغت نامه دهخدا»
[حَ] (ع اِمص) عمر. زیست. زندگی. مقابلِ ممات. زندگانی. (آنندراج) : کی باشدت نجات ز صفرای روزگار تا باشدت حیات ز خضرای آسمان.خاقانی. و جاودانی و دوباره از صفات اوست و با لفظ دادن و یافتن مستعمل. (آنندراج) : از داغ تازگی جگر پاره پاره یافت از آفتاب صبح حیات دوباره یافت.صائب. -آب حیات:شنیده ای که سکندر برفت تا ظلمات بچند محنت و خورد آنکه خورد آب حیات. سعدی. - حیات بخش؛ : آب و هوایش حیاتبخش هر طبیعت و مزاج. (محاسن اصفهان). - حیات بخشیدن؛ جان دادن. زندگانی بخشیدن : اگرم حیات بخشی و گرم هلاک خواهی سر بندگی بخدمت بنهم که پادشاهی. سعدی. - حیات داشتن؛ زنده بودن. - حیات سپردن؛ جان سپردن. و این خالی از غرابت نیست. (آنندراج) : چون شمع اگر شام گرفتیم حیاتی ناظم بصد افسوس سحرگاه سپردیم. ناظم هروی (از آنندراج). || (مص) زیستن. (غیاث) (آنندراج). || (اِ) شرح حال. ترجمه. (یادداشت مرحوم دهخدا). رجوع به حیاه شود.