خانان باتو

«لغت نامه دهخدا»

1359 م) خاندان باتو بر قسمتی حق سلطنت - [نِ] (اِخ) قلمرو ایشان: دشت قبچاق غربی( 1) و مسکن قبایل گوگ اردو ( 1224 یافته بودند که آن را خانات کبیر مغرب می گویند و تاریخ این قسمت بمناسبت دخالتی که در ترقی روسیه داشته مهم است در ابتداء همین که یک نفر از خانان دشت قبچاق بر امرای روسیه تسلط پیدا میکرد امرای مزبور دیگر از همه جهت تابع او میشدند و به او خراج میدادند و مال و دختران ایشان تحت اختیار خان قرار میگرفت اما همین که خانان سیراردو ضعیف شدند شعبهء خاندان باتو از میان رفت و از خاندان برادر او شعبهء دیگری جای ایشان را گرفتند در مدتی که زمام سلطنت را اولاد باتو در دست داشتند تمام دشت قبچاق تحت یک حکومت مقتدر واحد باقی بود و تاریخ آن ایام تا عهد جانی بیک دهمین خان این شعبه و آخرین پادشاه خاندان جوجی نسبهً روشن و کامل است ولی پس از مرگ او در سال 759 ه  ق ( 1357 م) هرج و مرج در کارها روی کرد و پسرش بردی بَیک فقط دو سال توانست سلطنت کند دوخان هر دو بعنوان پسر جانی بیک در یکسال بجای او به ادعای این مقام برخاستند و تا بیست سال این حال هرج و مرج و نزاع مدعیان سلطنت با یکدیگر دوام داشت بعد از زوال سلطنت خاندان باتو پنج شعبه از خاندان جوجی به ادعای سلطنت خانات سیراردو قیام نمودند در شمال و جنوب و بلاد بلغار و قرم چندین نفر از در قفقازیه اولاد برکه خان برادر جوان تر و « قوما » و « تَرَک » فرزندان طغاتیمور حکومت یافتند و در قسمت جنوبی تر یعنی انهار دومین جانشین باتو اقتدار بهم رساندند و یک مقدار از شهرت قبایل سیراردو در قتل و غارت بر اثر سلطنت برکه و اولاد اوست قسمت شرقی خانات سیراردو نصیب آق اردو شد و فرزندان اردا ایشان را تحت امر خود آوردند و از این قسمت ناحیهء شمال آن را قبایل ازبک تحت سرکردگی فرزندان شیبان متصرف بودند و قبایل نوگای نیز در سواحل شمالی بحر خزر ییلاق و قشلاق میکردند در جدولی که بعد بیاید اسامی و حوزهء حکومتی تعدادی از خانان این دوره که خاندانهای مختلف بوده اند بدست داده شده یک قسمت از این اطلاعات تخمینی است ولی تواریخ آنها از روی مسکوکات معین گردیده است بسال 780 ه  ق ( 1378 م) سلطنت سیراردو به یکی از خاندان اردا یعنی تُوقتَمِش انتقال یافت (از طبقات سلاطین در اسلام تألیف لین پول ترجمهء عباس 1256 1256 برکه 654 1224 سرتاق 654 201 ) خانان باتو اسامی سال هجری سال میلادی باتو 621 - اقبال آشتیانی صص 198 1340 جانی 1312 تی نی بیک 741 1290 اوزبک 712 1287 توقتو 689 1280 تولابوفا 686 1266 تودامنگو 679 منگو تیمور 664 1359 (از طبقات سلاطین در اسلام 1359 نوروز بیک 760 1357 قولنا 760 1340 بردی بیک محمد 758 بیک محمود 741 1) - ناحیه ای که شطوط دن و ولگا آن را مشروب میکند و محدود است از مشرق به اورال و نهرییک و از ) (205 - صص 204 مغرب بشط دنی پر و از شمال ببحر خزر تا اوگک و از جنوب بدریای سیاه.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر