خسف

«لغت نامه دهخدا»

[خَ] (ع مص) بسیارشیر گردیدن ماده شتر و در زمستان زود خشک شدن آن (از منتهی الارب) (از تاج العروس) (از اقرب الموارد) منه: خسفت الناقه || خسیف و پرشیر گردیدن ماده شتر و در سرما زود خشک شدن آن (از اقرب الموارد) (از منتهی الارب) منه: خسف الله الناقه || برکندن چشم کسی منه: خسف عین فلان (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد) (از تاج العروس) (از لسان العرب ||) کنده و پاره شدن چشم کسی (از منتهی الارب ||) تمام شدن روشنایی ماه یا کم گردیدن آن منه: خسف القمر (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد) (از تاج العروس) گرفتن ماه (یادداشت به خط مؤلف ||) تمام شدن روشنائی چشم کسی منه: خسفت العین (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد ||) کم گردیدن چیزی منه: خسف الشی ء (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد) (از تاج العروس ||) از پای درآمدن بر اثر بیماری منه: خسف فلان || لاغر شدن (از اقرب الموارد) (از منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب ||) پاره شدن چیزی و پاره کردن (لازم و متعدی است) منه: خسف الشی ء فخسف (از منتهی الارب) ||کندن چاه را در زمین سنگناک و جوش زدن آب و قطع نشدن آن (از منتهی الارب) (از تاج العروس) (از اقرب الموارد||) فرورفتن در زمین (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد) (از تاج العروس) منه: خسف المکان (از منتهی الارب) (از تاج العروس) ||فروبردن بزمین غایب کردن در زمین (از ترجمان علامهء جرجانی) (از منتهی الارب) (از تاج العروس) (از اقرب الموارد) 29 ) لولا / 1) و منهم من خسفنا به الارض و منهم من اَغْرقنا (قرآن 40 )(28/ :فخسفنا به و بداره الارض فما کان له مِنْ فئه (قرآن 81 2) کرده منجم قدر حکم کز اخترت بود فسخ لوای ظالمی خسف بنای کافری خاقانی )(28/ ان مَنَّ الله علینا لخسف بنا (قرآن 82 از خسف چه باک چون پناهم درگاه خدایگان ببینمخاقانی بود در احکام خسرو کز پی سی و دو سال خسف آب و باد خواهد بود در اقلیم ما خاقانی چند گویی که دو سال دگر است آیت خسف دفع را رأفت رحمان بخراسان یابمخاقانی مگر خسفی که خواهد بودن از باد طلاق ابر خواهد خاک را دادنظامی ز خسف این قران ما را چه بیم است که دارا دادگر داور رحیم استنظامی نور موسی دید و موسی را نواخت خسف قارون کرد و قارون را نواخت مولوی این نشانه خسف و قذف و صاعقه شد بیان عز نفس ناطقهمولوی چون زمین کش دانش آمد وقت خسف در حق قارون که کردش قهر نشفمولوی پیش از آن 1) - این مصدر در این معنی هم لازم ) ( کاین خاکها خسفش کند پیش از آن کان بادها نسفش کند مولوی (مثنوی ج 1 ص 115 متعدی شده، و هم متعدی است چون خسفه الله یعنی فروبرد او را خداوند ( 2) - در این « باء حرف جر » است چون آیات فوق که با مجهول هم خوانده شده است « خسف » آیه.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر