«لغت نامه دهخدا»
[خَ شِ اَسْ وَ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب) نوعی از انواع خشخاش است( 1) صاحب تقویم گوید( 2) بری بود و بستانی و صاحب منهاج گوید بری مضر بود و بهترین وی فربه و تازه بود و طبیعت آن سرد و خشک است در سیم و گویند در چهارم و گویند تر است در چهارم خاصیت گل وی آن است که ریشهای چشم مواشی زایل کند و خشخاش سیاه چون بکوبند خرد و با شراب بیاشامند جهه اسهال و سیلان رطوبات مزمن که در رحم آید نافع بود و چون به آب خلط کنند و بر پیشانی و صدغین ضماد کنند بیخوابی زایل کند و چون ضروری بود در داروهای چشم استعمال کنند نافع بود و مقدار مستعمل در وی نیم درم بود و دیقوریدوس گوید چون بسوزانند و خاکستر آن با روغن گل و سرکه بر جرب طلا کنند و بحمام روند و بنشینند تا بعرق فرودآید بغایت نافع بود و چون سحق کند و با سرکه بسرشند و بر صدغین طلا کنند درد سر که از گرمی بود از حرارت آفتاب بغایت سود دهد و وی منوم و مخدر بود و مضر بود بسر و شش و مصلح آن تخم رازیانه بود و صاحب تقویم گوید مصلح وی روغن زنبق بود در تحفهء حکیم مؤمن آمده است: خشخاش اسود - (Pavot noir (2 - ( و نرگس (اختیارات بدیعی) جلجلان الحبشه ( 1 مصطلح اطبای سابق مراد از افیون عصارهء اوست نه از اقسام دیگر و مراد از او قسم بری است که برگش کثیرالتشریف و زغب دار باشد و در آخر سیم سرد و در جمیع افعال تخم او قوی تر از بستانی و جهت رفع سیلان رحم و حرارت جگر و با شراب جهت رفع سیلان حیض نافع و مضر دماغ و مصلحش را رازیانه و قدر شربتش بجمیع اجزاء بقدر نصف شربات اجزای بستانی است و از تخمش یک مثقال و بدل خشخاش کاهو است در اکثر موارد.