«لغت نامه دهخدا»
[اَ بُدْ دِ] (ع اِ مرکب)(1)دنبالهای مغز. دو ستون سفید بزرگ از دو زاویهء قدامی حدبهء حلقوی خارج میشود که اول استوانی و بهم نزدیک و بعد مسطح و از یکدیگر دور شده بقدام و فوق و وحشی رفته موسوم بدنبالهای مغزند و در آنها دیده میشود: 1 - سطح تحتانی که از او و بواسطهء توازی دسته های سفیدی که در آن دیده میشود شایان دقت است. 2 - سطح فوقانی که غیرآشکار و از چهار حدبهء توأم مستور است. 3 - سطح انسی که تقریباً مسطح و دو روی آن مبدأ عصب محرک مشترک چشم و خط سیاهی که مقابل لکهء سیاه (ویک دازیر) است دیده میشود. مسافت میان دو دنباله از قدام بواسطهء کنار خلفی اعصاب بصری محدود شده صفحهء مثلث سفیدی آنرا پر کرده که دارای ثقب عرقیهء صغار بسیار و موسوم بصفحهء مثقوب بین دو دنباله است. 4 - سطح وحشی که تلفیف فرس البحری بجزو اعظم آن احاطه کرده و در تشکیل شکاف کبیر (بیشا) اعانت نموده با شریط عصبهای بصری مورّباً تقاطع میکند. 5 - دنبالهای مغز طرف خلفی آنها از پل وارل خارج. 6 - طرف قدامی آنها بثخن فراشهای بصری فرومیرود. || دنباله های مغز کوچکی یا مخیخی(2)، از هر طرف سه اند: 1) دنباله های مخیخی تحتانی که جزو اعظم آنها جسمهای حبلی اند. 2) دنباله های مخیخی متوسط جزو عمدهء آنها تارهای حدبهء حلقوی است. قدری از آنها چنانکه مذکور خواهد شد از رشتهء متوسط یا طرفی بصله حاصل شده. 3) دنباله های مخیخی فوقانی یا استطالهء قرب خصیهء هالِر بشکل دوشریطند که از ضخامت مغز کوچک رسته از خلف بقدام و کمی از خارج بداخل ممتد شده از تحت چهار حدبهء توأم گذشته و از طرفین با دسته ای که «کرویّر» آنرا دستهء طرفی تنگه نامیده تقاطع میکنند. سطح فوقانی آنها از مغز کوچک مستور و سطح تحتانی با شریطهای «رایل» جدار فوقانی قنات سیلویوس را میسازند. کنار وحشی آنها از پل وارل بواسطهء شیاری که «کرویّر» آنرا شیار طرفی تنگه نامیده منفصل و کنار انسی بتوسط دسام ویوسان بکنار نظیر خود متصل میشود. (تشریح میرزاعلی صص 774 - 776). (1) - Pedoncules cerebelleux. (2) - Pedoncules cerebelleux.