اطباءالکلبه

«لغت نامه دهخدا»

[اَ ئُلْ کَ بَ] (ع اِ مرکب)(1)این ترکیب ترجمهء کلمهء فارسی سپستان یا سکپستان(2) است که در متنهای طبی بمعنی سبستان آمده است بدین سان: اطباءالکلبه، سبستان است. (مفردات ابن البیطار و لکلرک) (تذکرهء داود ضریر انطاکی ص52) (الفاظ الادویه) (تحفهء حکیم مؤمن) (بحر الجواهر). مخیطا. دبق. (فهرست مخزن الادویه)(3). و در مخزن الادویه در ذیل سپستان آمده است: لغت فارسی و بعربی دبق، بهندی لسوره نامند و معنی سپستان اطباءالکلیه(4) است و آنرا مخالطه و مخاطیا نیز نامند. (از مخزن الادویه). و در اختیارات بدیعی آمده است: اطباءالکلبه، مخاطبه و تیسرتر (کذا) خوانند و آن سبستان است. و در سبستان آرد: مخاط و مخیطا گویند و معنی(5) سبستان اطباءالکلبه است و بعربی دبق خوانند و ونبیر گویند بلفظی دیگر. و رجوع به سبستان شود.
(1) - از: اطباء، جِ طِبْی و طُبْی، پستان + کلبه، سگ ماده. رجوع به طُبْی و اَطْباء شود.
.
(فرانسوی)
(2) - Sebeste (3) - بغلط اطیا چاپ شده است.
(4) - غلط است و صحیح الکلبه است و برای توجیه غلط نوشته است: بجهت شدت نفع آن ازبرای کلیه.
(5) - این تعبیر که معنی سبستان اطباءالکلبه است، در این متن و در متنهای دیگر نشان میدهد که ترکیب اطباءالکلبه بعین ترجمهء سگپستان پارسی بتازی است.