اظهری شیرازی

«لغت نامه دهخدا»

[اَ هَ یِ شی] (اِخ) وی شاعر عصر صفوی بوده. در تذکره ها نام وی نیامده و چنانکه خود او در پایان دیوان خویش تصریح کرده نامش بوداق بوده و نیز از ابیات وی برمی آید که بسال 991 ه . ق. متولد شده است. نسخهء خطی دیوان وی در کتابخانهء مدرسهء سپهسالار بشمارهء 515 موجود است که دارای قصاید و غزلیات و قطعات و مثنوی و رباعیات می باشد. در آغاز دیوان که بسال 1030 ه . ق. نوشته شده دیباچه ای بنثر دارد و در آغاز غزلیات وی نیز دیباچهء دیگر منثوری است. از ابیات نسخهء مزبور معلوم می شود که شاعر تا سال 1061 ه . ق. زنده بوده و در آن هنگام 70 سال داشته است. وی در این بیت تصریح کرده است که اصل او از شیراز است:
گر نیم یونانی اما اصلم از شیراز بس
کو حکیمی تا ز فضلم مایهء حکمت برد...
از برخی از ابیاتی که در دیوان وی هست معلوم می شود که وی در تاریخ 1012 ه . ق. 21 ساله بوده است. اظهری هر یک از قصاید خویش را بنامهایی بدین سان نامگذاری کرده است: ضیاءالقلوب، منتخب النفایس، تحفه الخیال، امواج العباد و جز اینها. شاعر از اظهری دیگری که در اصفهان می زیسته و تخلص وی را بخود اختصاص داده بدین سان شکایت آغاز کرده است:
قریب پنجه سال است کین تخلص من
به اظهری شده در روزگار افسانه
ز حال غرهء بی دانشی، ابوجهلی
که در فرایض اسلام هست بیگانه
بخود تخلص من بسته از تهی مغزی
که تا بگویند او نیز هست فرزانه.
(از فهرست کتابخانهء مدرسهء سپهسالار ج2 ص561).
رجوع به همان صفحه و صفحهء بعد و الذریعه ذیل اظهری شیرازی شود.