القادربالله

«لغت نامه دهخدا»

[اَ دِ رُ بِلْ لاه] (اِخ) احمدبن اسحاق بن المقتدر مکنی به ابوالعباس و ملقب به القادر بالله، به سال 336 ه . ق. بدنیا آمد. مادرش کنیزی بنام تمنی و بقولی یمنی و بقول دیگر دمنه بود. وی پس از خلع الطائع381 ه . ق. خلیفه شد(1). خطیب گوید: قادر در شرم و دیانت و سیادت و کثرت عبادت و نیکوکاری و حسن طریقت کم نظیر بود. نزد ابوبشر هروی شافعی فقه خواند و کتابی در اصول نوشت و در آن فضایل صحابه را بیان کرد. این کتاب را هر روز جمعه در حلقهء اصحاب حدیث در جامع مهدی و در حضور مردم میخواندند. وی به سال 387 ه . ق. درگذشت. مدت خلافتش 41 سال و سه ماه بود. پس از او پسرش علی مقلب به الظاهر لاعزاز دین الله بخلافت رسید. (از تاریخ الخلفاء سیوطی چ مصر ص272 به اختصار). نام این خلیفه بر سکه های غزنویان به سال 424 ه . ق. دیده میشود. (از حاشیهء معجم الانساب ج 1 ص4). و رجوع به قادر در این لغت نامه و ترجمهء تاریخ یمینی چ 1272 ص 176 و 279 و 282 و 284 و 374 و 402 و تاریخ بیهقی چ ادیب ص285 و 287 و 294 و فهرست حبیب السیر چ خیام و تتمهء صوان الحکمه ص 207 و 225 و تاریخ الخلفاء سیوطی صص272 - 276 و معجم الانساب ج 1 ص4 شود.
(1) - رجوع به معجم الانساب ج 1 ص4 شود.