امارنطن

«لغت نامه دهخدا»

[اَ رَ طُ] (معرب، اِ)(1) (معرب از یونانی) در تحفهء حکیم مؤمن بصورت اماریطن و در ذیل قوامیس العرب دزی بصورت اماریقون آمده. اسم نباتی است از نوع قیصوم، قدش کمتر از ذرعی و برگش باریک و پراکنده و قبهء او مستدیر و سفید و بعضی سرخ است. بقدر فندقی است و بر گرد قبهء آن دایرهء زردی است و بیخش باریک و محل روییدن آن کوههای بی جنگل است. در تنکابن لیارو نامند. گرم و لطیف و ملطف و قطع کنندهء اخلاط غلیظ و ادرارآور است. (از تحفهء حکیم مؤمن ص33) (مخزن الادویه ص105) (مفردات ابن البیطار ص65). گیاهی است از تیرهء مرکبیان که گریبانک گلهایش در فصول مختلف پایدار می ماند. اماریقون. ابزارالعذارا. (فرهنگ فارسی معین). دزی اماریقون آورده و بابونهء سفید معنی کرده است. (ذیل قوامیس العرب دزی ج1). ابن البیطار نویسد: گروهی آنرا از انواع اقحوان دانسته اند ولی بحقیقت از انواع آن نیست بلکه بعقیدهء من از انواع قیصوم است. (مفردات ابن البیطار ج1 ص56). رجوع به قیصوم و اماریقون و اقحوان و مفردات ابن البیطار و فرهنگ گیاهی ذیل Amarante و واژه نامهء گیاهی ذیل Amaranthusشود.
(1) - Amarante.