بلنجر

«لغت نامه دهخدا»

[بَ لَ جَ] (اِخ) شهری است به خزر، پس باب الابواب. (منتهی الارب) (از مراصد). شهری است در بلاد خزر پشت باب الابواب، گویند عبدالرحمان بن ربیعه آن را فتح کرده است و برخی سلمان بن ربیعهء باهلی را فاتح آن دانند. (از معجم البلدان). شهری است از خزران با بارهء محکم و نعمت. (حدود العالم). شهر قدیم خزرها، بر رودی به همین نام، واقع در شمال گردنهء دربند یا باب الابواب، بر انتهای شرقی کوههای قفقاز، در داغستان حالیه. بقولی پیش از اتل پایتخت خزرها بود. در 104 ه . ق. بتصرف مسلمانان درآمد و ظاهراً بیشتر سکنه اش مهاجرت کردند. بعد از جنگ دوم اعراب با خزرها (119 ه . ق.) تقریباً نامی از آن دیده نمیشود. (از دایره المعارف فارسی ). و رجوع به نخبه الدهر دمشقی ص263 شود : مسلمانان... به حصنی شدند از حصنهای خزریان که آن را بلنجر گویند... پس آن حصار بگرفتند و مهتر بلنجر با مقدار پنجاه هزار مرد بجست و به سمرقند شد و بلنجر بدست مسلمانان افتاد. (ترجمهء طبری بلعمی).