«لغت نامه دهخدا»
(اِخ)(1) مرکز ایالت پیرنهء علیا در 849هزارگزی پاریس، بر ساحل چپ رود «آدور»(2). آب آنجا بوسیلهء دو آب راههء وسیع در تمام محله ها که دارای 26055 تن سکنه است پخش می گردد، ساختمانهای شهر با مرمر و آجر بنا شده است. دارای چند کلیسای بزرگ متعلق به اواخر دورهء «رومی»(3)، کلیسای «سن ژان»(4) و کلیسای «کارمها»(5) شایان ذکر میباشند. از کاخهای «مارگریت دو بآرن»(6) جز برج بزرگی چیزی باقی نمانده است. دارای کارخانه های ذوب فلزات، کاغذسازی، نخ ریسی، پارچه بافی و کارخانه های ماشین سازی است و تجارت شراب و پشم در آنجا رواج دارد. مؤلف قاموس الاعلام ترکی آرد: تاربه، قصبهء مرکزی ایالت پیرنهء علیا از ایالات جنوبی فرانسه است در ساحل یسار رود «آدور» و در 756هزارگزی جنوب غربی پاریس واقع است. قصبه ای قدیمی و شهرک زیبائی است. دارای 18550 تن سکنه، یک مکتب اِعدادی و یک دارالمعلمین، باغ ملی بزرگ، موزه، کتابخانه، مدرسهء توپخانه، کارخانه های توپ سازی، بیمارستانها و بازارها میباشد. در دوران کشورگشائی روم «تارب» شهر بزرگ و بااهمیتی بود و نامش «بی گوررا»(7) بود. کراسوس(8) آنجا را فتح کرد و نام جدید را بر آن گذاشت. پس از سقوط امپراطوری روم «تارب» چندین بار گرفتار هجوم «گت ها»(9)، «واندالها»(10)، «آلن ها»(11)، «واسکن ها»(12) و «سارراسن ها»(13)(مسلمانان) گشت. در قرن نهم میلادی «نورماندیها»(14) آن را بکلی ویران ساختند ولی در اواسط قرن دهم میلادی بوسیلهء «رایموند» اول(15) دوباره آباد گشت. در تمام دوران قرون وسطی تا زمان سلطنت هانری چهاردهم در معرض جنگ و جدال بود و روی آرامش را بخود ندید. این ناحیه دارای یازده بخش و 102825 تن سکنه میباشد. بخش شمالی دارای شانزده بلوک و 20593 تن سکنه و بخش جنوبی دارای نوزده بلوک و 22725 تن سکنه است. (1) - Tarbes. (2) - Adour. . (فرانسوی) (3) - Periode romaine (4) - Saint - Jean. (5) - Carmes. (6) - Marguerite de Bearn. (7) - Bigorra. (8) - Crassus. (9) - Goths. (10) - Vandales. (11) - Alains. (12) - Vascons. (ملل مغرب این نام را در (13) - Sarrasins قرون وسطی به مسلمانان داده بودند). (14) - Normands. (15) - Raymond.