تکلف کردن

«لغت نامه دهخدا»

[تَ کَلْ لُ کَ دَ] (مص مرکب) رنج بردن و محنت کشیدن. (ناظم الاطباء) :
چند کلوخی به تکلف کنی
در گل و آبی چه تصرف کنی.نظامی.
|| وادار کردن. مجبور کردن. به گردن نهادن :مرا تکلفی کردند تا نامه نبشتم بر نسختی که کردند چنانکه خوانده آمده است. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص328). دیگر باره ارسلان خان فرمود تا مناره برآوردند و تکلف در استواری او کردند. (تاریخ بخارا ص61). || ظاهرسازی کردن. افراط کردن در آداب و رسوم. پرتجمل ساختن ضیافتی یا جایگاهی یا چیزی. تظاهر کردن. ریا کردن : من که بوالفضلم بدان وقت شانزده ساله بودم دیدم خواجه را [علی میکائیل را] که بیامد تکلفی کرده بودند در نیشابور. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص205). خواجه علی از گرگان بازگشت و بسیار تکلف کرده بودند. (تاریخ بیهقی ایضاً ص206). روز دوشنبه غرهء ماه بود روزه بگرفتند و به شب سلطان به صفهء بزرگ بنشست و نان خورد با اعیان و تکلفی عظیم کرده بودند. (تاریخ بیهقی ایضاً ص273).
چون ز فهم این عجائب کودنی
گر بلی گویی، تکلف میکنی.مولوی.