مستغلات

«لغت نامه دهخدا»

[مُ تَ غَلْ لا] (ع ص، اِ) جِ مستغل. آنچه از محصول زمین و از قبیل آن بدست آید. (اقرب الموارد). برای اطلاع بر کیفیت مستغلات از نظر مالیاتی رجوع به تاریخ تمدن جرجی زیدان ج 2 ص 94 شود. || هر ملک غله خیز. (ناظم الاطباء) :[ گورخانهء یوسف(ع) را ] اوقاف بسیار باشد از دیه ها و مستغلات در بیت المقدس. (سفرنامهء ناصرخسرو ص60). دانم که عشر و خمس این غلات و نزل و ربع این مستغلات به دواوین سلاطین نمیدهی. (سندبادنامه ص166). و ضامن مستغلات را که دخل میرسد و به مشروط وفا نکرده است در استیفای مضمون سخت نگیرد. (مجالس سعدی ص 23). شغل مشارالیه [ وزیر سرکار ] نسق املاک و زراعات و آبادی باغات و مستغلات و طواحین و قنوات است. (تذکره الملوک چ دبیرسیاقی ص44 و 46 و 50). از برای مستغلات سرکار خاصهء شریفه ضابط و مستأجر بهم رسانید. (تذکره الملوک ص 45).
- مستغلات دیوانی؛ مستغلات متعلق به بیت المال و مملکت. در مقابل مستغلات خاصه : شغل مشارالیه [ ضابطه نویس ] آن است که محصولات و مستغلات دیوانی تمام ممالک محروسه و وجوه راهداری... (تذکره الملوک ص41).
|| انبار غله. (ناظم الاطباء).