مشرف

«لغت نامه دهخدا»

[مُ شَرْ رَ] (ع ص) بزرگی داده شده. (غیاث). بزرگ. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء). بزرگ داشته. حرمت کرده. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا). بزرگ. سرافرازی دهنده و بزرگی دهنده و سرافراز. (از ناظم الاطباء).
- مشرف ساختن؛ مشرف کردن. (ناظم الاطباء).
- مشرف شدن؛ سرافراز شدن. (ناظم الاطباء) : و به حضور آن عزیزان که... مشرف شدم. (مجالس سعدی).
به امیدی که با لعل لبت خواهد مشرف شد
می از کام صراحی رفته در پیمانه خواهد شد.
ملا نظمی (از آنندراج).
- مشرف کردن؛ سرافراز کردن. سرافرازی دادن. (از ناظم الاطباء).
-مشرف گردانیدن؛ بزرگ گردانیدن. بزرگ داشتن کسی را : و شریف آن کس تواند بود که خسروان روزگار وی را مشرف گردانند. (کلیله و دمنه). سلطان او را در مسند حکم بنشاند و به خلعت وزارت مشرف گردانید. (ترجمهء تاریخ یمینی چ 1 ص 364).
- مشرف گشتن؛ بزرگی یافتن :
به پیغمبر عرب یکسر مشرف گشت و فر او
ز ترک و رومی و هندی و سندی گیلی و دیلم.
ناصرخسرو (دیوان چ تقوی ص 269).
مشرف گشته ای تا تو گرامی گشته ای از حق
مکرم بوده ای تا بوده ای وینها تو را در شان.
ناصرخسرو (ایضاً ص 363).
|| کنگره دار. دندانه دار. دندانه دندانه. مضرس: مشرف الاوراق؛ با برگهای کنگره دار. مشرف الورق؛ با برگ کنگره دار. مانند برگ گزنه. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا): ورقه مشرف [ ای ورق ایریغارون ]. (ابن البیطار، یادداشت به خط مرحوم دهخدا). و لها [ لجاوشیر ] ورق... مستدیر مشرف ذوخمس شرف. (ابن البیطار ایضاً). و له [ لرعی الحمام ]ورق مشرف(1). (ابن البیطار ایضاً). ورقه [ ورق سقولوقندریون ] مشرف مثل الورق البسفایج.
(1) - Ses feuilles sont incicisees. (لکلرک).