جامگی

«لغت نامه دهخدا»

[مَ / مِ] (ص نسبی)(1) راتب. وظیفه و آنچه به ملازم و نوکر و غلام دهند به جهت جامه بها. (برهان). وظیفه و ماهیانه ای که به نوکر دهند و این مجاز است زیرا که در اصل به معنی بهای جامه و رخت است مرکب از جامه و یای نسبت. (آنندراج). روزینه و جامهء کهنه و ماهیانه که به بهای جامه بدهند... و در سراج نوشته: مرکب است از کلمهء جامه و کلمهء گی که بکاف فارسی برای نسبت است. (از غیاث اللغات)(2). بهای جامه که چون وظیفه و راتبه و مواجب به لشکریان و جز آنان می داده اند. آنچه به سپاه دهند یا اصناف خدمه را برای خریدن پوشاک. آنچه از نقد و جز آن به سپاهی و غیر او دهند برای جامهء او. مواجب. جیره. مستمری : اما به سبب ردت پدر ایشان خلیفه از دست ایشان بیرون کرده و ملک بیت المال گردانیده و باز بر سبیل اجرت و جامگی بایشان داده و وی خدمت بسزا نمیکند. (تاریخ بخارای نرشخی ص19).
گیرم ندهی جامگی و بارگیم
آخر بدهی سیم غلا بارگیم.سوزنی.
هست ارجامه خانهء فلکیش
جامگی زآفتاب و از مهتاب.سوزنی.
که ملک ملک امیر مقرب است و جهان
بجامگی به کل و کور داده و نانی.سوزنی.
پدر من [ معزی ] امیر الشعراء برهانی رحمه الله... مرا به سلطان ملکشاه سپرد... پس جامگی و اجراء پدر بمن تحویل افتاد و شاعر ملکشاه شدم. (چهار مقاله ص14 از حاشیهء برهان چ معین). کلمهء جامگی برای نقد میباشد برخلاف اجرا که از جنس بوده است: سالی در خدمت پادشاه روزگار گذاشتم.... و از اجراء و جامگی یک من و یک دینار نیافتم. (چهار مقاله). روزی به دیوان عطا نشسته بود و حشم را جامگی میداد. (تاریخ طبرستان). این جماعت بی آنکه جنگی بود بفرستادند و از سلطان درخواست جامگی و اقطاع کرده قلعه باز سپردند. (تاریخ طبرستان).
زین ره که نجات نامه دارم
نه جامگی و نه جامه دارم.نظامی.
امیر بصره خواست تا جامگی به وی دهد. او را طلب کردند در ستورگاهی بود که رنج شکم داشت و از عبادت یکدم نمی آسود و آن شب حساب کردند شصت بار آب دست کرده بود و وضو میساخت و در نماز میرفت. (تذکره الاولیاء). پیش از این عموم لشکر مغول را مرسوم و جامگی و اقطاع و تغار نبود بعضی بزرگان بقدر تغار می ستدند و بیشتر نه. (تاریخ غازان ص300). || خوراک. (برهان) (ناظم الاطباء). || فتیلهء تفنگ. (برهان) (ناظم الاطباء). || دُردی پیاله. (برهان) (غیاث اللغات) (ناظم الاطباء). || قطعه ای از پارچهء پنبیین که برای یک جامه بس باشد. (ناظم الاطباء). جامه. پوشاک. کسوه.
(1) - و بسکون میم هم آمده است. (برهان).
(2) - ی ادات نسبت است و گ بدل از ه باشد.