چهارسو

«لغت نامه دهخدا»

[چَ / چِ] (اِ مرکب) چارسو. چهارسوک. چهارطرف. چهارجهت. چهارجانب. چهارسمت. || محل تقاطع دو بازار. آنجا که دو بازار مانند صلیب هم را قطع کنند :
دانم که کوچ کردی از این کوچهء خطر
ره بر چهارسوی امان چون گذاشتی.
خاقانی.
|| چهاربازار، آن محل که بازار به چهار جانب از آن باز و ممتد گردد. چهارسو. چهارسوق: «اذالتقت اربع طرق یسمونها مربعه. و یسمیها اهل الکوفه: الجهارسو، و الچهارسو بالفارسیه». (البیان والتبیین جاحظ چ حسن السندوبی ج1 ص33). همین عبارت در طبع حسن افندی الفاکهانی ص 10 «جهارسوک» آمده و این اصح است. (حواشی برهان) : هر چهارسوئی عرصهء عرصات و لجهء عمال. (ترجمهء محاسن اصفهان ص53).
فریق دیگر طرف چهارسو رفتند. (انیس الطالبین ص101). در رفتن شما به طرف چهارسو حکمتی بوده است. (انیس الطالبین ص209). اجازت طلبیدم که به طرف چهارسوی ترمذ روم. (انیس الطالبین209). و به راه چهارسو به طرف یخدان بتعجیل روان شدم. (انیس الطالبین ص321). || مربع. چهارپهلو. چهارضلعی : و او را به حدود کردوان یکی کوه است و سر او پهن و هامون، و چهارسو چهارفرسنگ اندر چهارفرسنگ و از هیچ سو بدو راه نیست مگر از یک سو. (حدود العالم). و این دکه(1) چهارسوست یک جانب در کوه پیوسته است و سه جانب در صحراست. (فارسنامهء ابن البلخی ص126).
- چهارسوها؛ جِ چهارسو. ذواربعه اضلاع :«چهارسوها چند گونه اند». (التفهیم).
|| مکعب. شش وجهی : و گور مادر سلیمان از سنگ کرده اند خانهء چهارسو هیچکس در آن خانه نتواند نگریدن. (فارسنامهء ابن البلخی ص155). رجوع به چارسو شود.
(1) - دکه = سکو. مهتابی.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر