«لغت نامه دهخدا»
[حُبْ با] (اِخ) زنی بود از اهل مدینه که بشبق و گشن خواهی معروف بود، و «أشبق من حبی» از امثال سائره است. میدانی در تحت این عنوان گوید: وقتی که مروان بن حکم والی مدینه بود، پسر حبی که سی یا چهل ساله بود شکایت به نزد مروان برد که مادرم با این سن کثیر پسر جوانی را به نام ابن ام کلاب به شوهری اختیار کرده و من و خود را زبانزد مردم ساخته. مروان او را احضار و ملامت کرد. وی به روی خود نیاورد بلکه به پسر خویش رو کرده گفت: یا برذعه الحمار! أما رأیت ذلک الشاب المقدود العنطنط؟ والله لیصرعن امک بین الباب و الطاق و لیشفین غلیلها و لیخرجن نفسها دونه، و لوددت أنه صب و أنی صبیه و قد وجدنا خلاءً. پس این کلمات او زبانزد خاص و عام و از امثال شد. از جملهء کسانی که این مثل را در شعر خود آورده هده بن خثرم عذری است که گوید: فما وجدت وجدی بها ام واجد و لاوجد حبی بابن ام کلاب رئته طویل الساعدین عنطنطاً کما انبعثت من قوه و شباب. زنان مدینه حبی را حواء ام البشر می نامیدند چه او انواع گوناگون نزدیکی را بدیشان می آموخت، و هر کدام را نامی نهاده بود مانند «قبع» و «غربله» و «نخیر» و «وهز». هیثم بن عدی گفت: وقتی حبی دختر خود را به شوهر داد و سپس روزی بدیدار او رفت و پرسید شوهر تو چگونه مردی است؟ گفت: خیر زوج یملا بیتی خیراً و حری ایراً الا انه یکلفنی امراً صعباً قد ضقت به ذرعاً، گفت: چه امر است آن: جواب داد وقتی شهوت او تحریک میشود میگوید زیر من خرخر کن. حبی گفت: دخترک من مگر نزدیکی بی جنبش و خرخر هم ممکن است لذت داشته باشد؟ داستانی برای تو بگویم، وقتی پدرت از سفر آمد و من بر روی بامی مشرف بر شتران صدقه (زکوه) که هر یک با دو عقال بسته شده بودند ایستاده بودم. چون وارد شد مرا بر زمین افکند و طعنهء سختی بر من وارد آورد و من نخیری کشیدم که شتران رم کرده عقالها پاره کرده فرار کردند بطوری که یکی از آنها نیز یافته نشد. و همین یکی از مطاعن عثمان گردید، در صورتی که او هیچ گناه نداشت. [ الزوج طعن و الزوجه نخرت و الابل نفرت ] پس او چه گناه داشت؟ رجوع به مجمع الامثال میدانی ص334 و 335 و تذکره الخواتین و ریحانه الادب و الاعلام النساء ج1 ص200 و جمهره الامثال و بلاغات النساء و قاموس الاعلام ترکی شود. حبی. [ حُ ] (اِخ) ابن جاریه ثقفی. حلیف بنی زهره من کلاب. ابن عبدالبر او را در عداد صحابهء پیغمبر شمرده که روز فتح مکه مسلمانی پذیرفت و روز یمامه به قتل رسید. (قاموس الاعلام ترکی) (تنقیح المقال ج1 ص254). ابن اسحاق و واقدی نیز او را یاد کرده اند. طبری گوید: وی در یوم الفتح [ فتح مکه ] اسلام آورد. ابن ماکولا نام او را حُبّی ضبط کرد و برخی حُبیّ و برخی حَبیّ ضبط کرده اند. (الاصابه ج1 ص325).