اصحاب شمال

«لغت نامه دهخدا»

[اَ بِ شَ / شِ] (ترکیب اضافی، اِ مرکب) دوزخیان. (غیاث). مردمان و اصحاب دست چپ. (ابوالفتوح رازی). یعنی دوزخیان و اصحاب الشمال یاران دست چپ اند. ایشان بوقت اخراج ذریات در شمال آدم علیه السلام بودند یا نامه های اعمال ایشان به دست چپ ایشان میدهند یا به دوزخ برند و دوزخ بر چپ عرش است. (از تفسیر حسینی) (آنندراج). خداوندان دست چپ یعنی دوزخیان که نامهء اعمالشان به دست چپ ایشان داده میشود یا در دست چپ عرصات محشر می ایستند. (فرهنگ نظام). خلاف اصحاب الیمین و ذات الیمین که مؤمنانند. کفار و اهل نار. اصحاب نار. جهنمیان. ذات الشمال. (مجموعهء مترادفات ص261) :
که ندات آمد صریحی از جبال
که برو هستی ز اصحاب شمال.
مولوی (مثنوی).
و رجوع به اصحاب مشأمه و تفسیر ابوالفتوح چ قمشه ای ج 9 ص322 شود. || در تداول امروز، طرفداران سیاست روسیه. هواخواهان شمال. دست چپی ها.