اما بعد

«لغت نامه دهخدا»

[اَمْ ما بَ] (ع حرف ربط مرکب، ق مرکب) ترکیبی از «اما» لفظ متضمن معنی شرط و «بعد» ظرف زمان بمعنی پس، و چون در اینجا مضاف الیه محذوف معنوی است بعد را مبنی بر ضم باید خواند، و مضاف الیه محذوف آن بیشتر لفظ حمد و نعت باشد. (از غیاث اللغات). یعنی اما بعد الحمد و الصلوه؛ پس از حمد خدای تعالی. و اما بعد را فصل الخطاب گویند :
لقد علم الحی الیمانون اننی
اذا قلت «اما بعد» انی خطیبها.سحبان وائل.