«لغت نامه دهخدا»
"[تِ لِ] (اِخ)(1) آبه ژان ژاک. یکی از مشاهیر علمای آثار عتیقه است. وی بسال 1716 م. در کاسیس(2) متولد شد و به سال 1795 م. درگذشت. السنهء لاتین، یونانی قدیم، سریانی، کلدانی و عربی را می دانست و خدمات مهمی به پیشرفت علم آثار عتیقه نمود، به ایتالیا سفر کرد، آثار عتیقهء بسیاری جمع آورد. دربارهء آثار قدیمهء فنیقی فلسطین و غیره کتابهای چندی تألیف کرد که مشهورترین آنها «سیاحت نامهء آناکارسیس جوان در یونان»(3) می باشد، که در آن احوال و اوضاع یونان قدیم را تصویر کرده است. (از قاموس الاعلام ترکی ج 2). وی الفبای زبان فینیقی را به دست آورد و معلوم کرد که این زبان کاملاً سامی است. (از ایران باستان ج 1 ص49). (1) - Barthelemy, abbe Jean - Jacques. (2) - Cassis. (3) - De Voyage du jeune Anacharsis en Grece. این کتاب بسال 1788 منتشر شده است."