بیست

«لغت نامه دهخدا»

(عدد، ص، اِ)(1) عقد دوم(2) از عقود اعداد یعنی دو دفعه ده. (ناظم الاطباء). عددی پس از نوزده و قبل از بیست ویک. (یادداشت مؤلف). دو ده. (انجمن آرا). عشرون و عشرین. نمایندهء آن در ارقام هندیه «20» و در حساب جمل «ک» باشد و مؤلف نیز در یادداشتی نویسند بگمان من این کلمه با اصل کلمهء بیس(3) لاتینی بمعنی دوبار و مکرر یکی است. تمام عشرات از سی تا نود از آحاد گرفته شده است جز بیست که به معنای مکرر ده و دوبار ده است و اگر این حدس ما صحیح باشد یعنی دو بار ده. (و این بی و بیس بگمان من در کلمهء بینی هم آمده است یعنی دوبار (نی) نای یعنی دو قصبه و این را من بمرحوم هرتسفلد گفتم و او در اول تردیدی کرد و بعد سکوتی بعلامت رضا در او پیدا شد).
(1) - پهلوی vist در اوستاvisaiti. (حاشیهء برهان قاطع چ معین).
(2) - در ناظم الاطباء «سوم» آمده و آن سهو است.
(3) - bis.