«لغت نامه دهخدا»
[جَ ءِ] (اِخ) امیر عبدالقادربن محیی الدین بن مصطفی حسینی. سلسلهء نسب وی به علی بن ابیطالب میرسد. او در قیطنه از قرای ایالت وهران الجزائر بدنیا آمد، و نزد پدر خود به تحصیل پرداخت و قرآن مجید از بر کرد و در پانزده سالگی برای تکمیل تحصیلات به وهران رهسپار شد، و فقه و فلسفه و حدیث و علم نجوم را فراگرفت و بسال 1241 ه . ق. با پدر خود بزیارت خانهء خدا رفت و در مسیر خویش مصر و دمشق و بغداد را دیدن کرد و به وطن بازگشت و چون در سال 1246 ه . ق. /1843 م . الجزائر به اشغال فرانسویها درآمد، مردم آنجا با وی برای مبارزه با فرانسویها بیعت کردند و متجاوز از 15 سال با فرانسویها جنگید و چون کاری از پیش نبرد، تحت شرایطی با آن دولت صلح کرد و از الجزایر تبعید شد و تعهد کرد که به آنجا بازنگردد، و از طرف دولت فرانسه مبلغی بعنوان مقرری ماهانه به او پرداخت می شد و در سال 1271 ه . ق. در دمشق سکونت گزید و بسال 1300 ه . ق. در همانجا درگذشت. او راست: 1 - ذکری العاقل فی تنبیه الغافل. این رساله را به خواهش بعض دوستان خود در پاریس تألیف کرد و در همانجا به فرانسه ترجمه و طبع شد و موضوع آن علوم و اخلاق است. 2 - دیوان شعر. 3 - الصافنات الجیاد. در صفات و محاسن اسب. 4 - المواقف در تصوف. 5 - وشاح الکتائب و زینه الجیش الغالب. 6 - نزهه الخاطر فی قریض الامیر عبدالقادر. (از معجم المطبوعات) (از الاعلام زرکلی). صاحب اسماءالمؤلفین نسب وی را بتفصیل تر بدین صورت آورده است: امیر ناصرالدین عبدالقادربن محیی الدین بن مصطفی بن محمد بن مختاربن عبدالقادر حسینی. و تولد وی را بسال 1222 ه . ق. ضبط کرده و تألیفات دیگری را بشرح زیر به وی نسبت داده است: 1 - المقراض الحاد لقطع لسان الطاعن فی دین الاسلام من اهل الباطل والالحاد. 2 - تعلیقاتی بر حاشیهء جدش عبدالقادر در علم کلام. (از اسماء المؤلفین و آثار ج 1 ص 605).